امروز برابر است با :27 خرداد 1403

پرتو کرمانشاهی

علی اشرف نوبتی, از شاعران کُرد با تخلص شعری پرتو کرمانشاهی متولد ۶ مهر ۱۳۱۰ در کرمانشاه دیده به جهان گشود.

علی اشرف نوبتی, از شاعران کُرد با تخلص شعری پرتو کرمانشاهی متولد ۶ مهر ۱۳۱۰ در کرمانشاه دیده به جهان گشود.

علی اشرف نوبتی فرزند اسدالله متخلص به پرتو کرمانشاهی در ششم مهر ۱۳۱۰ در کرمانشاه به دنیا آمد. اصالتا بختیاری و پدربزرگ پدریش از مردم بختیاری بود که در زمان حکومت بهرام میرزا معزالدوله در سال ۱۸۳۳ میلادی به اجبار به کرمانشاه مهاجرت کردند و او زبان کُردی را از پدربزرگ مادریش آموخت.

علی اشرف نوبتی، متخلص به پرتو کرمانشاهی، شاعر مطرح کرمانشاهی بود که به دو زبان فارسی و کُردی شعر می‌سرود. در تاریخ ۱۱ و ۱۲ تیرماه ۱۳۹۸ در کنگره مشاهیر کُرد در سنندج از پرتو کرمانشاهی بعنوان یکی از مفاخر زندۀ کُرد تقدیر گردید.

پرتو کرمانشاهی تحصیلات ابتدایی را در زادگاه خود به پایان رساند، سپس در پیشه ی فخاری به کار پرداخت . پرتو کرمانشاهی از حافظه ی قوی و نیرومندی برخوردار بود و از میان شعرای متقدم به شاهنامه ی فردوسی ، شعر حافظ و صائب بیشتر دلبستگی داشت و از میان شعرای معاصر به اشعار شهریار علاقه مند بود و در انجمنهای ادبی شهر خود کرمانشاه شرکت می کرد.

 

  • همسر و فرزندان

از زندگی خانوادگی و خصوصی و همسر و احتمالا فرزندان پرتو کرمانشاهی خبری منتشر نشده است.

 

  • اشعار پرتو کرمانشاهی

پرتو کرمانشاهی از همان کودکی به دلیل علاقه به ادبیات و شعر، شروع به نوشتن و سرودن شعر کرد.

اشعار پرتوی کرمانشاهی چندین کتاب و مجموعه مقاله از قبیل: سلطانی، سها، پژواک کوچه باغی ها، شعرها، نامه ها، نوشته ها و نگاهی به احوال و آثار پرتو کرمانشاهی، نگاشته و به چاپ رسیده است.

غزل ئه‌رمه‌نی (ارمنی) که توسط چند تن از خوانندگان کُرد نیز به آواز خوانده شده ‌است.

 

  • اشعار پرتو کرمانشاهی

مجموعه اشعار پرتو کرمانشاهی با نام کوچه‌ باغی‌ها در سال ۱۳۷۷ به اهتمام محمدعلی سلطانی به چاپ رسید. بیشتر اشعار این دیوان به صورت شعر کلاسیک و به زبان فارسی هستند. اما چندین غزل کُردی نیز در انتهای کتاب به چاپ رسیده که در زمان انتشار به عنوان نمونه‌های برجسته ای از شعر کُردی کرمانشاهی مورد توجه قرار گرفتند.

در چاپ سوم کتاب در سال ۱۳۸۹ تعدادی شعر به لهجه فارسی کرمانشاهی نیز به انتهای کتاب افزوده شد. کامل‌ترین مجموعۀ اشعار پرتو کرمانشاهی در چاپ چهارم این کتاب گردآوری شد.

 

  • درگذشت علی اشرف نوبتی پرتو کرمانشاهی

علی اشرف نوبتی متخلص به پرتو کرمانشاهی شاعر برجسته‌ای که به زبان فارسی و کُردی شعر می‌سرود، شامگاه چهارم بهمن ماه در سن ۹۱ سالگی درگذشت. پیکر وی در باغ فردوس کرمانشاه به خاک سپرده شد.

  • نمونه شعر کوردی:

(1)

“ئه‌رمه‌نی”
ئاواره‌گه‌ێ بێچاره‌گه‌ێ
بێخانمانم ئه‌رمه‌نی
ماڵت نیه‌زانم‌ ها له کوو،
ڕووح و ڕه‌وانم ئه‌رمه‌نی
شیرین‌زوانم ئه‌رمه‌نی
ده‌ردت وه گیانم ئه‌رمه‌نی
ترسم وه‌گه‌ردم تا نه‌که‌ی،
بوشی بچوو، ده‌ر وا نه‌که‌یئه‌م
جا م دی دێوانه‌گه‌ێ
ئاگر وه‌گیانم ئه‌رمه‌نی
تُ باو موسه‌ڵمانی بکه،
له‌ی گه‌وره مێمانی بکه
هه‌رچی ک خوه‌ت زانی بکه،
من ناتەوانم ئه‌رمه‌نی
بێخود ئه‌ڕا ترسی؟ خوه‌مم،
قورسه ده‌مم، خاتر جه‌مم
مانگه‌شه‌وه، سایه‌ێ خوه‌مه‌
ها شان وه شانم ئه‌رمه‌نی
نه‌وش ئه‌وقه‌ره چشتی نیه،
ده‌ر وا که بارم که‌فتیه
هه‌ر یه‌ی چکه نه‌زری بکه
ته‌ر بوو زوانم ئه‌رمه‌نی
ئه‌ر یه‌ی که‌سی له دشمه‌نی
پرسی یه له کووره سه‌نی
وه گیان هه‌رچی کافره
ئوشم نیه‌زانم ئه‌رمه‌نی
له خوسه ئاگر گردمه،
ڕێ ماڵتان گوم کردمه
ئه‌ر مردمیشم مردمه
مشتی سوخانم ئه‌رمه‌نی
پشتم له بار ده‌رد و خه‌م
شکیا نیه‌زانم چه بکه‌م
ده‌ردم یه‌سه له ماڵ خوه‌م
بێ‌خانمانم ئه‌رمه‌نی
ڕووژ و شه‌وم جوور یه‌که،
ده‌ر وا که نه‌ومیدم نه‌که
ئاخر وه ناشه‌ڕ تازه‌ م،
جاڵ و جووانم ئه‌رمه‌نی
ده‌ر وا که زوتر «په‌رته‌و» ه،
مێمانه‌گه‌ێ ئاخر شه‌وه
یهٔ شوشه له‌و به‌دمه‌
سه‌وه پڕ که بزانم ئه‌رمه‌نی.

(2)
“برشن دواره برشن”
برشن دواره برشن، ساقی د لم که‌واوه
شیتم که تا نه‌زانم، زانستنم عه‌زاوه
برشن دل تو خوه‌‌ش بو ساقی ئه‌گه‌ر م دیمه
که‌س گیان وه‌ ده‌ر نیه‌ویدن له‌ی سال نا سه‌واوه
کلیامه و برشیامه ئی ده‌رده که‌س نیه‌زاند
ئه‌شکم له تاو دوریت، هه‌م ئاگره هه‌م ئاوه
زانی ئه‌گه‌ر توامه‌ت کاریگه دل نیا بوم
وه‌ختی وه لا ده‌میگو، ئوشی نچو، جواوه
گونا وه ژیر زولفت بیلا بکه‌ی خوه‌رئاوا
بومه خر چویلت جاری چ وه‌خت خاوه
ده‌ردم که‌سی نیه‌زاند، داخم له بی‌که‌سی خوه‌م
ته‌نیا م چو بکیشم ئی هه‌مگه نا حساوه
ئوشم دلم هه‌لاکه تا ده‌‌‌س بنه‌یده تالان
ئوشد حه‌یا که «په‌رتو» ده‌س له‌ی قسه‌یله لاوه.

(3)
“وه‌هاران”
وه‌هاران هات وچی، واران نه‌واری
گلی له‌ی باخه مشکل سه‌ر دراری
مه‌گه خیون جوانه‌یلی که رشیاس
بکه‌ی ئی سه‌رزه‌مینه ئاویاری
***
ئه‌گه‌ر بومه ده‌سه گول په‌ر په‌رم که
له ده‌ر مالد ئه‌گه‌ ری بیم ده‌رم که
وه‌لی تا دلخوه‌شیم ئی هات و چینه
دو سه رووژ ی تره‌ک ده‌س وه سه‌رم که
***
دلم شکیا وه‌تم له تو جیا بووم
تنیش کاری نه‌کردی دلنیا بووم
گلاره ی راسه‌گه‌م شه‌رتو له داخت
له ئی ملکه نه‌مینم ئه‌ر پیا بووم.

  • نمونه شعر فارسی:

(1)
چون حبابی دیده وا کردیم در دریای هیچ
عمر بگذشت ای دریغا بر سر سودای هیچ
در میان جنگلی از آهن و دود و غبار
شهر هیچستان ما را بین و این غوغای هیچ
جعبه شهر فرنگ است و به هر سازی در آن
صورتک‌هایی که می‌خندند بر سیمای هیچ
بر سر آمال خود بی‌دست و پایان پایمال
وانکه را دست است و پا بنهاده بر سودای هیچ
مهر بی مهری نهاده بر جبین‌ها داغ‌ها
در فسون لفظ‌ها پنهان شده معنای هیچ
خسته از نیرنگ و افسون چشم‌ها و گوش‌ها
تا که می‌کوبد بر این طبل بلند آوای هیچ
آی باران گر همه در دانه داری زینهار
جز گل حسرت نخواهی چید از این صحرای هیچ
شمع من مستانه می‌رقصی در آغوش نسیم
باش تا از روزنی سر بر کند فردای هیچ
خود گریزی خسته‌ام آیا پناهی مانده است
ای کدامین کوچه‌ی متروک و ای دنیای هیچ
شعر ما پرتو در این آشفته بازار ریا
هم چو تشریفی است کاویزند بر بالای هیچ.

(2)
تا جلوه کرد بر سر، موی سپید ما را
آیینه هر چه کوشید دیگر ندید ما را
نقش خیال خویشیم بر لوح آفرینش
گفتی که دید ما را هر کس شنید ما را
رفت آن شب شراب و آن شور و حال مستی
حتی خیال آن هم از سر پرید ما را
چون موج خود گریزی تا بی‌کران رمیدیم
هر ساحل از کناری دامن کشید ما را
بی‌حاصلی از این بیش باشد که را، که صیاد
زندانی قفس کرد از شاخ بید ما را
نقش آفرین هستی هر نقش زد عبث بود
صد بار اگر شکست و باز آفرید ما را
چون غنچه‌ای فسرده دور از پسند گلچین
شرمنده‌ی خزانیم کز شاخه چید ما را
تیری به چله داریم ز آزادگی چو آرش
گر از گذشت ایام قامت خمید ما را
جز باده‌ی کهن از هر کهنگی بریدیم
کان هم در این زمانه از خود برید ما را
دریا سراب اگر شد در چشم ما عجب نیست
هر روز با فریبی دادند امید ما را
دردا که عمر طی شد در اضطراب عالم
هر کس که مشکلی داشت دل می‌تپید ما را
ما خود ز گمرهانیم پرتو به راه مقصود
بیچاره آن که عمری از پی دوید ما را.

(3)
“قطره‌های باران”
ای قطره‌های باران با جوی‌ها بگویید
کان رهرو غم آلود زین رهگذر کجا رفت
ای جوی‌های آرام از رودها بپرسید
زین راه راز پیوند آن همسفر چرا رفت
ای رودهای سرکش که آشفته و سبک پوی
آغوش می‌گشایید دریای بی‌کران را
آنجا که بی‌نهایت در بی‌کران غنوده است
از موج‌‌ها بجویید آن راز جاودان را
ای قطره‌های باران ای جویبار آرام
ای رودهای سرکش و‌ی بحر بی‌کرانه
سرگشته و ملولم در دشت خاطر خویش
آیا شما ندارید زآن بی‌نشان نشانه.

پرتو کرمانشاهی

عکسی از شاعر بزرگ کُرد علی اشرف نوبتی

پرتو کرمانشاهی

عکسی از مشاهیر کُرد علی اشرف نوبتی(پرتو کرمانشاهی)

پرتو کرمانشاهی

عکسی از شاعر کُرد علی اشرف نوبتی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.