امروز برابر است با :27 خرداد 1403

پاره ای از عقاید مردم شهرستان بانه در سال 1345

بانه شهری در استان کردستان و از شهرهای مرزی بین ایران و عراق است. شهر بانه مرکز شهرستان بانه است.

بانه شهری در استان کردستان و از شهرهای مرزی بین ایران و عراق است. شهر بانه مرکز شهرستان بانه است.

پاره ای از عقاید مردم شهرستان بانه در سال 1345

بانه شهری در استان کردستان و از شهرهای مرزی بین ایران و عراق است. شهر بانه مرکز شهرستان بانه است که در ۲۰ کیلومتری نوار مرزی ایران با عراق و ۶۰ کیلومتری جنوب غربی سقز و ۷۰ کیلومتری جنوب شرقی سردشت قرار گرفته‌است.

  • عقیده به شخص

در هر جا آرامگاه کسی از نظر مردم مقدس است وجود داشته باشد اطراف آن را سنگچین کرده بزیارتش می پردازند. علاوبر سنگچین روی درختی که در کنار آن باشد تکه های پارچه سبز و سفیدی را به عنوان دخیل می بندند. زیارت کنند ضمن خواندن فاتحه و استمداد از شخص، مقداری از آن پارچه را به عنوان تبرک با خود می برند. به طور کلی صرف نظر از اینکه مدفون نامش معروف می باشد یا خیر او را شخص می نامند.

هر شخصی را برای حاجتی مفید میدانند. مثلا یکی را تب بر، یکی را شفا دهنده درد های مفصلی و دیگری را برای آوردن مراد و مقصود مجرب می دانند و قس علی هذا.

بریدن درختان گورستان و مخصوصا مجاور شخص را گناه می شمارند و اعتقاد براین است که اگرکسی به قطع شاخه درختی از درختان مزبور اقدام کند به عواقب وخیمی دچار خواهد شد و برای اثبات این مدعا داستانهای را نقل می کنند. به همین دلیل است که گورستانهای بانه مثل همه گورستانهای کردستان مشجر میباشد که به سلامت محیط زیست مساعدت بسیار می کند.

بسیاری عقایدی که در بانه وجود دارد دارای ریشه باستانی است که با وجود انتشار اسلام همچنان باقیمانده و جای خود را محفوظ نگه داشته، یا رنگ اسلام را به خود گرفته و با تغییراتی به حیات خود ادامه میدهند.

  • بوکه بارانه (عروس بارانه)

هنگام خشکسالی علاوه بر دعا و نماز باران که رنگ مذهبی دارد مراسمی هم به نام “بوکه بارانه” انجام میگیرد. از چوب و پارچه هایی رنگارنگ عروسکی می سازند که آن را “بوکه بارانه” مینامند.

بوکه بارانه” چند دختر جوان بر دوش می کشند و عده ای دختر جوان دیگر و اطفال اعم از پسر و دختر آنها را همراهی نموده به گردش در کوچه ها و معابر عمومی می پردازند و دسته جمعی چنین می گویند : (هه ناران و مه ناران. یاخووا دابکاتا باران. بو فه قیرو هه ژاران. یا خووا باران بباری. بوسه‌ر قورینه به هاری).

بوکه بارانه آوی ده دی                       آوی ناوده  غلانی ده وی

هیلکه ی باروکانی ده وی                    ده رزی گه وره کچانی ده وی

یعنی :

اناران مناران یا رب ببارد باران. برای فقرا و مسکینان. یا رب باران ببارد برای سر گلین بهاری. عروس باران آب می خواهد. آب میان غلات می خواهد. تخم مرغ جوان را می خواهد. سوزن دختر جوان را می خواهد.

در ضمن به خانه سر می زنند. ساکنین خانه ها بر روی “بوکه بارانهآب پاشیده و به نقل و مویز می دهند و به سینه “بوکه بارانه” سوزن الصاق میکنند.

  • شره گا‌گه‌ل (جنگ گاوها)

گاهی برای آنکه رحم خدا برای باران بجوش آورند اهالی دو محله شهر، یا دو ده به گله گاو های همدیگر حمله می کنند و با چوب و چماق به جان آنها می افتند و به این طریق به عقیده خود موجب بر انگیختن لطف خدا شده و به خاطر عذابی که گاوها از مردم می بینند باران نازل شود. این رسم در حال منسوح شدن می باشد.

  • چاوه زار (چشم زخم)

در بانه هم به چشم زخم معتقدند. غیر از دعا، خر مهرو چیز های فیروزه رنگ و پیاز سفید به گردن کودکان آویخته و یا بر لباسشان می دوزند.

وقتی از کسی چشم زخم می بینند به هرطریق شده پنهانی گوشه ای از لباس او را بریده و می سوزانند و با دود آن که به بدن خود آشنا می کنند آثار سوء چشم زخم را خثنی می کنند، گاهی برای دفع چشم زخم سر الاغی را در مزرعه علم می کنند.

  • باز در طلب باران

برای اینکه بارندگی شود کسی را که درمیان مردم به تقدس مشهور باشد غفلتا در آب می اندازند تا باران ببارد و یا سنگ گردی را که به عنوان عمامه روی سنگ عمود (کیل) گور شخص قرار دارد در آب می اندازند و تا باران نبارد آن را در نمی آورند.

  • بند آوردن باران

هرگاه مردم از باران بستوه آیند نام چهل نفر کچل را درکاغذی نوشته در مقابل باران قرار می دهند تا باران اسامی را شسته و بند بیاید.

  • شه‌وه

معتقدند که موجود به نام “شه وه” که زن جن غیر مسلمانان است و اولاد ندارند نوزاد را آن قدر می فشارد تا می میرد. این است تا هفت شبانه روز دور و بر زائو را خالی نمی گذارند و چراغ را در شب خاموش نمی کنند. جوانان همسایه هم که از آنها پذیرائی می شود شبهای هفتگانه را به خانه زائو رفته و با خواندن آواز و گفتن قصه یا جوراب بازی، وقت را می گذرانند.

  • موته‌که

زنی است از شیاطین که پسر نابالغ را دوست دارد و در خواب مزاحمش شده و بر سینه اش خوابیده و او را می فشارد. اگر پسر بند شلوارش را بگشاید دور می شود.

کورره زرینه“،”کورره که‌چه‌له” (پسر زرین، پسرک کچل).

زمستان وقتی بچه ها مقابل آفتاب می نشینند و ابر مانع تابش خورشید می شود می گویند “کورره زیرینه خووت درخه“، “کورره که چه له خوت وشاره“.

یعنی : پسرک طلائی (خورشید) خود را ظاهر کن. پسرک کچل (ابر) خود را پنهان کن.

  • تبرک خرمن

برای تبرک خرمن و ایجاد برکت در آن، قبل از پیمانه، سنگ گردی را که به دور آن گیاه می پیچند و آن را “ملا” می نامند. درون خرمن قرار می دهند.

  • معالجه تب نوبه

هرگاه کسی به تب نوبه یا به اصطلاح امروز به مالاریا دچار می شود، برای معالجه اش از کسی که بر اسب بوری سوار بود سوال می کردند و می گفتند: بوره سوار برای تب نوبه چه غذایی خوب است؟ سوار در جواب هر غذایی را تجویز می کرد آن را به تب دار می دادند و معتقد بودند که با آن معالجه می شد.

  • خواندن مرغ

اگر مرغ به تقلید از خروس بخواند آن را به فال بد می گیرند و فورا می کشند.

  • دیدن خرگوش و روباه

به هنگام مسافرت، دیدن خرگوش را بد شگون می دانند ولی برخورد با روباه را به فال نیک می گیرند.

  • پاره ای معتقدات دیگر

میگویند روز چهار شنبه برای زیارت شخص مناسب است چون در آن روز ارواح پاک، در گور خود ساکنند.

وقتی کسی از خانه به قصد مسافرت خارج می شود و می نشیند پسر بچه ای را در آغوش می افکنند تا نخستین نوزادش پسر باشد.

در حین دوشیدن حیوانات نباید کسی از خانه آب یا آتش ببرد چون باعث نقصان شیر در آینده می شود.

اگر حین رفتن اطلاق، جاروب به کسی بخورد باید کمی از آن را بشکنند وگرنه عمر کسی که جاروب به او خورده کوتاه می شود.

موقع غروب، ریختن آب یا آتش به بیرون بد است چون می پندارنند که ممکن است به اجنه صدمه بزند و خشم ایشان را بر انگیزد و به آزار فرزاندانشان وا دارد.

زوزه سگ را علامت تغییر حاکم می دانند.

نگهداری کبوتر و خرگوش را نحس می دانند.

زمزمه گوش، دلیل احضار شنونده از جانب قبر است.

خواندن زاغک بالای درخت خانه یا پشت بام نشانه رسیدن خبر تازه است.

چراغ را نباید با فوت خاموش کرد.

اگر کندوی غله بترکد نشانه برکت است و صاحب خانه باید برایش صدقه بدهد وگرنه به مصیبت دچار می شود.

در جای که مرده را شسته اند تا سه شب چراغ را روشن نگاه می دارند.

شب از گرفتن ناخن و جارو اطلاق خودداری می کنند.

گفتگو درباره مار به فال نیک می گیرند.

نویسنده : محمدرئوف توکلی

بوکه بارانه

عکسی از مراسم بوکه بارانه

مزار پیرمراد بانه

عکسی از مزار پیرمراد بانه

مزار سلیمان بگ در بانه

عکسی از مزار سلیمان بگ در بانه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.