امروز برابر است با :27 خرداد 1403

مهاباد

مهاباد، مرکز شهرستان مهاباد و یکی از شهرهای کُردنشین استان آذربایجان غربی در ایران است.

مهاباد، مرکز شهرستان مهاباد و یکی از شهرهای کُردنشین استان آذربایجان غربی در ایران است.

شهر مهاباد که در جنوب استان و در منطقه تاریخی مکریان قرار دارد، مرکز ناسیونالیزم کُرد در ایران تا اواسط سده نوزدهم به مدت ۴۰۰ سال مرکز حکومت امرای مکری بود، حکومتی که در این شهر اقدام به ضرب سکه کرد. مهاباد شهری سرسبز است و در میان چندین کوه واقع شده‌است. مهاباد که به نگین آذربایجان غربی مشهور است همه ساله بیشترین آمار گردشگران را در این استان به خود اختصاص می‌دهد. از جاذبه‌های گردشگری این شهر می‌توان به رودخانه و سد مهاباد که یکی از نزدیکترین سدها به محلات مسکونی در جهان است، بازارچه‌ها و بازار بزرگ تاناکورای مهاباد که تأمین‌کننده‌ی اصلی لباس دیگر بازارها و مغازه‌های تاناکورای کشور محسوب می‌شود، همچنین وجود جاذبه‌های طبیعی همچون تالابهای بین‌المللی کانی برازان و قوپی باباعلی، دخمه مادی فخریگاه و غار سهولان (دومین غار بزرگ آبی ایران) در حاشیه و اطراف شهر اشاره نمود.

مهاباد در ابتدا آبادی کوچکی بوده‌است که در سال ۱۰۳۸ قمری و در اواخر حکومت شاه عباس صفوی، بداق سلطان حاکم ایل مکری محل حاکمیت خود را به مهاباد انتقال داد و این شهر را در اقدامات عمرانی متعدد توسعه بخشید. این شهر پایتخت جمهوری مهاباد نیز در سال ۱۹۴۶ میلادی بوده‌است. منطقه مهاباد، صحنه درگیری‌های مکرر سیاسی در دوران مدرن بود، به‌طوری‌که پس از جمهوری ۱۱ ماهه مهاباد این شهر مرکز ناسیونالیسم کُرد قرار گرفت و در دوران انقلاب ۱۳۵۷ ایران به مدت کوتاهی تحت کنترل کردها بوده‌است.

  • نام مهاباد

نام مهاباد در گذشته ساوجبلاغ مکری (در لهجه مهابادی: سابلاغ) بود که در زمان حکومت رضاشاه در سال ۱۳۱۴ خورشیدی به نام مهاباد تغییر یافته شد. درباره‌ی واژه مهاباد تاکنون تعبیرات و معناهای گوناگونی گفته شده‌است. مهاباد را مادآباد نیز گفته‌اند که این تعبیر هیچ گونه دلیل قابل قبولی همراه ندارد. این شهر را مه‌آباد نیز گفته‌اند که اگر به معنای جایی باشد که همیشه مه آلود است این تعبیر نیز با واقعیت وفق نمی‌کند. در فرهنگ پارسی برهان قاطع درباره‌یواژه‌ی مهاباد چنین نوشته شده‌است که نام اولین پیغمبری است که به عجم مبعوث شد و کتابی آورد که آن را “دساتیر” خوانند. بعضی نیز بر این باور هستند که مهاباد به معنای جایی می باشد که بزرگان آن جا را آباد نموده اند. این منطقه‌ی کهن در زمان‌های پیشین مرکز نواحی کُردنشین بوده و بطلمیوس آن را داروشاه و راولیستون به نام داریاس نامیده‌است. امروز در ۳ فرسخی شهر فعلی، روستایی به نام دریاز (دریاس) مشهود می باشد که از قرار معلوم شهر داریاس در همین نقطه واقع بوده‌است. در عصر هخامنشی منطقه، بخشی از امپراتوری بزرگ هخامنشی بود و بعد از آن در زمان اسکندر بخشی از آتورپاتکان ماد بود که سردار هخامنشی آتروپات و سپس جانشینانش بر آن جا حکومت کردند. در دوره صفویه زمین های باختری ایران میدان مبارزه و برخوردهای دو پادشاهی صفویه و عثمانی بود و حکام محلی در ولایات باختر به مقتضای توانایی یکی از دو پادشاهی هر بار پیرو یکی از آن‌ها می‌شد. این شهر در گذشته بر اثر زلزله‌ای نابود و دوباره بنا گردید. پیرامون این شهر آثار تاریخی گوناگونی وجود دارد.

  • مهاباد پیش از اسلام

ساوجبلاغ دیروز یا مهاباد امروز به دلیل داشتن موقعیت جغرافیایی ممتاز با وجود دشت‌ها و جلگه‌های حاصلخیز در شمار قدیم‌ترین سکونتگاه‌های بشری به‌شمار می‌رود. بررسی‌های علمی، شواهدی را از وجود مردمی با تمدن کشاورزی و دارای “سفال‌های منقوش” که هم‌زمان با تمدن‌های سیلک ۳ و شوش بوده‌اند نشان می‌دهد. مردمان این تمدن‌ها در ۳٬۵۰۰ پیش از میلاد با تمدن‌های فلات ایران و میان‌رودان رابطه داشته‌اند. بررسی‌های باستانشناسی شهر ویران و یوسف‌کندی این موضوع را ثابت می‌نماید. این تمدن‌ها تا پیش از هجوم آشوریان در هزاره اول پیش از میلاد دارای ثباتی نسبی بوده‌اند.

پس از هجوم آشوریان و نابودی تمدن‌های اورارتو و مانا، مردمان آن‌ها به سوی نواحی جنوب و جنوب غربی استان آذربایجان غربی فعلی مهاجرت کردند. آنان برای محافظت از خود در مناطق کوهستانی این نواحی دژهایی ساختند که بقایای این دژها مانند قلات شاه هنوز در منطقه وجود دارند.

در دوران آرامش این منطقه مادها شروع به سکونت در آن نمودند. آرامگاه فقریکای (فخریکا) گواه حضور آنان در این منطقه است؛ ولی با هجوم آشوریان، آرامش از این منطقه رخت می‌بندد؛ به‌طوری‌که تا دوره هخامنشیان زندگی در این منطقه تنها در دژها و مناطق کوهستانی، با حکمرانی‌های قبیله‌ای و اقتصاد شبانی ادامه یافت. در دوران هخامنشیان، امنیتی نسبی در منطقه برقرار گردید ولی این منطقه به دلیل اینکه یکی از گذرگاه‌های یونانیان برای حمله به ایران بود دوباره امنیت از منطقه رخت بربست. این منطقه به دلیل تهاجمات مکرر یونانیان صدمات بسیاری دید. برای همین یکی از مجرب‌ترین شاخه‌های پارتیزانی ارتش اشکانیان در این منطقه استقرار یافت. تا دوره ساسانیان نیز منطقه، موقعیت حساس استراتژیک خود را حفظ نمود.

بطلیموس نیز مهاباد را داروشاه و راولینوس به نام دارایاس نامیده‌است و امروزه در سه فرسنخی شهر فعلی قریه‌ای به نام دریاز (دریاس) مشهود است که از قرار معلوم شهر دارایاس آنجا بوده‌است.

  • زبان مردم مهاباد

مردم مهاباد به زبان کُردی سورانی با لهجه مُکری یا مکریانی از زبان کُردی تکلم می‌کنند.

  • مذهب مهاباد

دین مردم مهاباد اسلام و مذهبشان سنی شافعی می باشد. همچنین سابقاً اقلیتی از ارامنه و کلیمیان در مهاباد حضور داشتند. به علاوه شمار اندکی از شیعیان که اصالتاً از دیگر شهرها یا استان‌ها می باشند. اکثر شیعیان مهاباد که ۲ درصد از جمعیت این شهر را تشکیل می‌دهند، ترک‌زبان می باشند. به‌طوری‌که در ماه محرم، در حسینیه‌های شهر به دو زبان ترکی و فارسی نوحه خوانده می‌شود.

  • جمعیت مهاباد

بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن کشور در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۶۸٬۳۹۳ نفر بوده‌است. بر اساس نتایج آمارگیری سال ۱۳۹۵ شهر مهاباد چهارمین شهر پرجمعیت آذربایجان غربی و همچنین بر اساس نتایج این آمارگیری این شهر پنجمین شهر بزرگ کُردنشین ایران محسوب می‌شود. همچنین این شهر ۵۹امین شهر پرجمعیت ایران و ۲٬۶۸۶امین شهر پرجمعیت جهان می باشد.

  • موقعیت جغرافیایی مهاباد

شهرستان مهاباد با مساحت 2592 کیلومتر مربع و 236،849 نفر جمعیت (بر اساس سرشماری سال ۱۳۹5) در موقعیت طول جغرافیایی ۴۵ درجه و ۴۳ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۳۶ درجه و ۴۶ دقیقه شمالی ازاستوا قرار گرفته و با دو بخش، مرکزی و خلیفان دارای ۲۲۴ روستا دارای سکنه می‌باشد.

  • آب و هوا مهاباد

شهر مهاباد با قرار گرفتن در شمال باختری ایران دارای آب و هوای کوهستانی با زمستان های سرد و تابستان های نسبتاً معتدل و چهار فصل بسیار جذاب است . بهار قشنگ‌ترین فصل در این منطقه‌است. در فصل پاییز هوا بیشتر بادی است.

  • اماکن تفریحی و گردشگری مهاباد

از جمله اماکن تفریحی و گردشگری مهاباد به موارد زیر می‌توان اشاره نمود:

  • غار سهولان
  • دریاچهٔ سد مهاباد
  • باغ مکائیل (پارک ملت)
  • تالاب کانی برازان
  • فقرگاه مهاباد

 

  • اماکن تاریخی و گردشگری مهاباد
  1. مسجد سرخ
  2. مقبره بداق سلطان
  3. مقبره شمس برهان
  4. حمام میرزا رسول (که هم‌اکنون به موزه مردم‌شناسی تبدیل شده‌است)
  5. حمام لج مهاباد
  6. حوضخانه رستم بیگ
  7. حوضخانه شاه درویش
  8. سنگ نبشته برده روخاو
  9. خره هنجیران
  10. دخمه فخریگاه
  11. برده کنته
  12. پل ممیند
  13. دژقلات شاه
مهاباد

عکسی از پارک میکائیل مهاباد

مهاباد

عکسی از دریاچه سد مهاباد

مهاباد

عکسی از شهر زیبای مهاباد

14 یک پینگ

  1. پینگ بک: محمد صالح ابراهیمی - بانه تی وی

  2. پینگ بک: احمد قاضی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  3. پینگ بک: محمد ماملی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  4. پینگ بک: عبدالرحمن شرفکندی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  5. پینگ بک: عزیز شاهرخ - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  6. پینگ بک: هیمن موکریانی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  7. پینگ بک: هادی ضیاء الدینی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  8. پینگ بک: رسول کریمی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  9. پینگ بک: سید رحیم قریشی ‌زاده - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  10. پینگ بک: وفایی مهابادی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  11. پینگ بک: دکتر سوران کردستانی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  12. پینگ بک: محمد قاضی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  13. پینگ بک: گیو موکریانی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  14. پینگ بک: خسرو سینا - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.