امروز برابر است با :2 اسفند 1402

مظهر خالقی

باقر مظهر خالِقی با نام هنری مظهر خالقی  (زاده‌ی ۱۸ شهریور ۱۳۱۷ در سنندج) خواننده‌ی کُرد اهل ایران است.

باقر مظهر خالِقی با نام هنری مظهر خالقی  (زاده‌ی ۱۸ شهریور ۱۳۱۷ در سنندج) خواننده‌ی کُرد اهل ایران است.

مظهر خالقی صدای نرم و محزونش سبب شده او را شجریان کردستان لقب دهند. وی تاکنون بیش از 150 قطعه ملودی عامیانه کُردی با چندین ارکستر از قبیل سمفونیک تهران، وزارت فرهنگ و ارکسترهای رادیو تهران به ثبت رسانده است. خالقی همیشه به موسیقی ادامه داده است و در سخت ترین اوقات، هنگامی که رژیم عراق شروع به قتل عام کُردها نمود، امید و خوشبختی به ملت مظلوم خود داد.

زندگی و ازدواج مظهر خالقی

مظهر خالقی (باقر خالقی) ۱۸ شهریور ۱۳۱۷ در خانواده‌ای از مشایخ خاندان کُرد مردوخی در شهر سنندج دیده به جهان گشود. از نوجوانی به یادگیری موسیقی سنتی ایرانی و موسیقی کُردی پرداخت.

او قبل از انقلاب لیسانس فیزیک و فوق لیسانس مدیریت صنعتی دریافت نمود. مظهر خالقی با ریسان ابراهیم ازدواج کرد. ریسان ابراهیم خواهر گلاویژ ابراهیم همسر ابراهیم احمد، و نیز خالۀ هیرو ابراهیم احمد همسر جلال طالبانی می باشد. ریسان ابراهیم همسر مظهر خالقی روز ۲۶ شهریور ۱۳۹۸ در لندن درگذشت. گفته می‌شود که با شروع انقلاب سال ۱۳۵۷ ایران مظهر خالقی توسط انقلابیون دستگیر شده و با وساطت جلال طالبانی فراری داده شده‌است.

 

فعالیت‌های هنری مظهر خالقی

اولین اجرای ضبط شده‌ی مظهر خالقی متعلق به دهه‌ی سی است که در رادیو سنندج و به زبان فارسی اجرا کرده‌است. وی دانش‌آموخته‌ی فیزیک از دانشگاه تهران می باشد و قبل از ورودش به سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران دبیر دبیرستان‌های تهران بود. از او بیش از ۲۵۰ آواز فولکلوریک ضبط و ثبت شده‌است.

مظهر خالقی در جوانی

مظهر خالقی تا قبل از مهاجرتش به انگلستان و سپس اقامتش در کردستان عراق در سمت مدیر کل تلویزیون سنندج و کرمانشاه فعالیت کرد. وی از ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۷ رئیس رادیو و تلویزیون کرمانشاه بود.

ایشان در کنار سید علی اصغر کردستانی، حسن زیرک، محمد ماملی، ناصر رزازی و طاهر توفیق از خوانندگان برجسته و شناخته‌شده‌ی موسیقی کُردی به‌شمار می‌آید.

مظهر خالقی با آهنگسازانی همچون: مجتبی میرزاده و همچنین محمد عبدالصمدی به فعالیت‌های هنری پرداخت که می‌توان به اجرای آهنگ‌های جویبار، سوند به چاوت، لالای و… اشاره نمود. علاوه بر کتاب‌هایی که توسط نویسندگان مختلف در مورد زندگی هنری مظهر خالقی به بازار کتاب آمده اخیراً کتابی از اشعار آهنگ‌های مشهور وی نیز چاپ شده‌است؛ و مجموعه‌ای از آثار و آوازهایش با نظارت کامل خودش در انستیتوی فرهنگ و فولکلور کردستان به صورت صوتی منتشر شده‌است.

ایشان ابتدا به خواندن آواز به زبان فارسی مشغول شد که با توصیه‌ی یکی از آهنگسازان ساکن تهران که (به ایشان گفته بود با وجود این همه خواننده طراز اول و مطرح فارس‌زبان شانسی در این زمینه ندارد) به خواندن ترانه به همان سبک آواز فارسی و اینبار با اشعار کُردی پرداخت.

عدم برخورد مظهر خالقی با حسن زیرک

هنگامی که مظهر خالقی مدیر رادیوتلویزیون کرمانشاه شد، حسن زیرک در رادیو کرمانشاه حضور نداشت و در شهر بوکان حضور داشت؛ بنابراین، شایعه‌ی برخورد مظهر خالقی با حسن زیرک به هیچ وجه صحیح نیست.

سبک موسیقی مظهر خالقی

مظهر خالقی متفاوت ترین سبک موسیقایی را با بقیه سرشناسان موسیقی کُرد ارائه کرده است. از نشانه های سبک وی در موسیقی میتوان به نت های کم در ملودی و صدای پایین خواننده اشاره کرد. ترانه ی “نسیم پاییزی” در میان طرفداران او بسیار مورد ستایش قرار گرفته است. خواننده های زیادی در موسیقی کُرد او را الگوی هنری خود میدانند و از اشعار و سبک بخصوص وی الهام گرفته اند.

 

رفع ممنوعیت صدای مظهر خالقی

از سال ۱۳۹۰ از صدا و سیمای مرکز سنندج صدای وی گاهگاهی پخش می‌شود. او هم‌اکنون مدیر “انستیتو فرهنگ کُرد” در سلیمانیه کردستان عراق می باشد. این مرکز در زمینه‌ی هنر، ادبیات و فولکلور کُرد فعالیت می نماید.

در اردیبهشت ۱۳۹۸ به پاس سال‌ها خدمات مظهر خالقی به هنر، موسیقی و فرهنگ کُردی، دکترای افتخاری دانشگاه سلیمانیه، به وی اعطا گردید.

مجله فراتاب در تاریخ ۱۰ تیر ۱۳۹۸ با اختصاص دادن یک پرونده ویژه به مظهر خالقی علاوه بر گفتگو با وی٬ ده گفتگو و گزارش و یاداشت اختصاصی درباره‌ی بررسی عملکرد و کارنامه‌ی شش دهه فعالیت هنری مظهر خالقی منتشر نمود.

 

تقدیر و بازگشت مظهر خالقی به ایران

مظهر خالقی پس از ۳۸ سال در ۱۰ تیر ۱۳۹۸ برای حضور در کنگره بین‌المللی مشاهیر کُرد از مرز باشماق مریوان به ایران بازگشت. یکی از اقدامات در تجلیل از مشاهیر کُرد، اعطای کلید طلایی شهروندی به ایشان و نصب نشان مشاهیر کُرد بر روی لباس خالقی بود.

شهرام ناظری که در کنگره بین‌المللی مشاهیر کُرد حضور یافته بود و در سنندج کنسرت رایگان برگزار نموده در ابتدای برنامه‌اش به مظهر خالقی خوش‌آمد گفت.

 

آثار هنری مظهر خالقی

از جمله آثار موسیقی مظهر خالقی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • په پووله‌ی ئازادی
  • بلین به یار
  • ئامینه نازه نینه
  • ای یاری نازدار
  • شیرین شیرینه
  • نه سیمی پائیز
  • که ده لین ئه مرو
  • ته نیا توم ده وه
  • ئه گه ریمه وه
  • نه م دوینی
  • هاتی ئاواتی دیرین
  • هوره مه باره
  • بیرت ده کم
  • ئه من خوه ویسته م
  • هوز گه‌ی کوردان
  • شیرین ته شی ده ریسه
  • کو یار
  • ئه من هه ر توم ببه
  • ئاوینه‌ی دولبه ری
  • له حه سره ت دیدارت
  • ئه شقی ولات
  • قه‌سه‌م
  • جه ژنی به هاران
  • جوتیار
  • شیده لاره که م
  • نا ویره م
  • بم لاوی نه
  • گو لی په ر ئاو
مظهر خالقی

عکس دوران جوانی استاد مظهر خالقی

مظهر خالقی

عکسی از هنرمند مظهر خالقی

مظهر خالقی

عکس خواننده مشهور کُرد مظهر خالقی

2 یک پینگ

  1. پینگ بک: وفایی مهابادی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  2. پینگ بک: مجتبی میرزاده - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.