امروز برابر است با :27 خرداد 1403

قصرشیرین

قصرشیرین یکی از شهرهای استان کرمانشاه ایران است و مرکز این شهرستان شهر قصرشیرین است.

قصرشیرین یکی از شهرهای استان کرمانشاه ایران است و مرکز این شهرستان شهر قصرشیرین است.

قصرشیرین (به کُردی: قه‌سر شیرین Qesir-Şîrîn) یکی از شهرهای استان کرمانشاه و از مناطق آزاد تجاری در غرب ایران است. سومین شهر وسیع استان کرمانشاه است و در نزدیکی مرز ایران و عراق قرار گرفته است. قصرشیرین از شمال شرق به شهرستان سرپل ذهاب و از جنوب شرق به شهرستان گیلانغرب منتهی می‌شود. قصر شیرین به دلیل نخل‌های بلند و همچنین محصولات متنوع کشاورزی مورد توجه بوده‌است.

  • نام قصرشیرین

علت نامگذاری این ناحیه به قصرشیرین، ساختن کاخی برای شیرین، همسر مسیحی خسرو پرویز در این محل بوده‌است.

  • پیشینه تاریخی قصرشیرین

در مورد پیشینه تاریخی و خاستگاه قصرشیرین مطالب فراوانی گفته شده، از جمله آنکه قصرشیرین را که اسم آن دستجرد، دستگرد بوده که یونانیها آن را آرت میتا گفته‌اند ” آرت” در زبان لاتینی به معنی معماری است. در این هر دو نام یگانگی الفاظ میتان و ماد مشهود است و دستگرد یکی از کاخ های سلطنتی خسرو پرویز بوده‌است.

جغرافی دانان معتقدند که در دوره هخامنشی نیز این محل دارای بخش‌های آبادانی بوده که بنام‌های کاله یا اکرای پل “سرپل ذهاب ” و کادیناکرند” و باغشتانا و سرخک نوشیروان و قره غان خوانده می‌شدند. لسترنج آورده‌است که: شش فرسخ بعد از خانقین در نصف راه حلوان که اولین شهر استان جبلان است قصرشیرین واقع شده‌است. شیرین معشوقه خسرو پرویز است؛ و قصرشیرین روستایی است یزرگ که بارو و ویرانه قصر ساسانی در آنجا پدیدار است. ابن رشد در سده سوم درباره‌ی آن می‌گوید: ایوانی بزرگ و با شکوه از گچ و آجر دارد. به گرد ایوان حجره‌هایی ساخته‌اند و حجره‌ها به یکدیگر راه دارند و در حجره‌ها به آن ایوان باز می‌شود. جلو ایوان صفحه‌ای است از سنگ مرمر، داستان فرهاد دلداده شیرین و پهلباد نوازنده و شبدیز اسب معروف خسروپرویز در بسیاری نقاط آن حول و حوش به صورت افسانه‌ای درآمده است. بر قصرشیرین جبال بزرگی مشرف است که در سر حد ایران واقع است.

شهر قصرشیرین در طول تاریخ فراز و نشیب‌های زیادی را پشت سر گذاشته‌است ولی بعلت موقعیت خاص خود دوباره از نو ساخته شده‌است بطوریکه پس از حمله اعراب به ایران کاخ‌های خسروپرویز به‌کلی ویران گشت و تا سال۱۲۷۰ قمری قصرشیرین روستای کوچکی بیش نبوده و جمعیتی در حدود۲۵۰۰ نفر داشت. قصرشیرین در جنگ بین‌المللی اول مرز سربازان دولتی آلمان و عثمانی از یک طرف و روسیه و انگلستان از طرف دیگر بود. ویرانه قصور وسیعی که بنام شیرین محبوبه خسروپرویز ساسانی موسوم و در جوار شهر چدید کنونی واقع گردیده‌است از عهد باستان تا حال مشرف بر شاهراه بزرگی است که اراضی مرتفع ایران را به دشت بین‌النهرین متصل می‌کند. قصرشیرین در دوران قاجاریه محل زمستانی حکام گوران و سنجابی بود که خالصه جات را از دولت اجاره می‌کردند.

  • زبان مردم قصرشیرین

زبان مردم قصرشیرین کُردی جنوبی می باشد که با لهجه‌ی قصری ادا می‌گردد. اشتراک زبانی بین مردم کرمانشاه و قصرشیرین بسیار زیاد است وهمچنین گویش‌های دیگر کُردی کلهری ازقبیل: سنجاوی، باجلانی و جافی هم در قصرشیرین تکلم می‌شود. از این میان دو گویش باجلانی امروز متکلم بسیار کمتری دارند و از سوی سازمان یونسکو در فهرست زبان‌های شدیداً در معرض خطر نابودی قرار گرفته‌اند. یهودیان قصرشیرین در گذشته به زبان آمیخته به واژگان عبری سخن می‌گفتند که خود آن را لیشانا نوشان به معنای “زبان خودمان” یا “هولاهوله” می‌نامیدند. این زبان نیز امروزه با کوچ دسته جمعی یهودیان به اسرائیل به فراموشی سپرده شده و از سوی سازمان یونسکو در فهرست زبان‌های شدیداً در معرض خطر نابودی نیز قرار گرفته‌است.

  • دین و مذهب قصرشیرین

قصرشیرین از دیرباز مکانی برای هم زیستی مذاهب مختلف ازقبیل (شیعه، سنی، یارسان و اقلیتی از یهودی، مسیحی و بهائی) بوده‌است. در حال حاضر مسیحیان ارمنی و آشوری همگی قصر شیرین را ترک کرده‌اند. یهودیان نیز که تا پیش از جنگ ایران و عراق محله‌ی مستقلی در شهر داشتند همگی از قصرشیرین کوچ کرده‌اند و کنیسه‌ی آن‌ها نیز در جنگ ویران شده‌است. همچنین گورستان یهودیان قصرشیرین به صورت تپه‌ای خاکی در ضلع غربی پارک شاهد (پارک سیب) درآمده که نشانی از سنگ قبر در آن دیده نمی‌شود. یهودیان کردستان اعتقاد دارند قبر بنیامین فرزند یعقوب از پیغمبران یهودی در نزدیکی قصرشیرین قرار دارد.

  • جمعیت قصرشیرین

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت قصرشیرین ۱۸٬۴۷۳ نفر (۵٬۴۷۳ خانوار) بوده‌است.

  • موقعیت جغرافیایی قصرشیرین

شهر قصرشیرین در ۱۶۶ کیلومتری غرب شهر کرمانشاه واقع شده‌است. این شهر میان طول جغرافیایی ۴۵ درجه و ۳۵ دقیقه شرقی و عرض ۳۴ درجه و ۳۱ دقیقه شمالی قرار دارد که ارتفاع آن از سطح دریا ۳۳۳ متر می‌باشد.

  • آب و هوا قصرشیرین

منطقه جنوب قصرشیرین آب و هوای بیابانی گرم و خفیف، مرکز آن آب و هوای خشک و نیمه معتدل و شمال و شرق آن آب و هوای نیمه خشک سرد دارد. قسمت‌های مرتفع نیز دارای آب و هوای نیمه مرطوب سرد هستند.

  • آثار دیدنی و تاریخی قصرشیرین

از جمله آثار دیدنی و تاریخی قصرشیرین به موارد زیر می‌توان اشاره نمود:

  1. کاخ خسرو
  2. کاروانسرای عباسی قصرشیرین
  3. بان قلعه
  4. قلعه جوانمیر
  5. حوش کری
  6. نهر شاه گدار
  7. چهارقاپی
  8. حاجی قلعه سی
  • اماکن گردشگری و باستانی قصرشیرین

کاخ حوش کوری قصرشیرین: ویرانه کاخی از دوره ساسانی در شمال قصرشیرین بر جای مانده است که در نزد اهالی به نام حوش کوری نامیده می‌شود. این کاخ در روزگار آبادی یکی از قصرهای سلطنتی و بزرگ ساسانی به شمار می‌آمده است.

کاخ خسرو قصرشیرین: در حاشیه شمالی شهر کنونی قصرشیرین و در نزدیکی آتشکده چهار قابی، ویرانه‌های قصر خسرو پرویز دیده می‌شود. این بنا در جهت شرقی‌ ـ غربی بر روی مصطبه‌ای به ارتفاع هشت متر ساخته شده است. راه ورود به داخل بنا از طریق پلکان صورت می‌گرفت. در قسمت شرقی بنا، تالار ستون‌دار مستطیل شکلی دیده می‌شود و سقف آن به وسیله طاق‌های آجری پوشش داده شده است. در پشت این تالار، اتاق گنبددار بزرگی قرار دارد و راه ورود به آن از طریق درگاهی که در قسمت غربی تالار ایجاد شده است، صورت می‌گیرد.

در شمال و جنوب اتاق گنبددار، اتاق‌های مستطیل شکلی وجود دارد که از طریق اتاق گنبددار قابل دسترسی بوده‌اند. هم‌چنین در پشت اتاق گنبددار، حیاط مربع شکلی با رواق ستون‌دار قرار دارد. اطراف این حیاط را اتاق‌های متعددی فرا گرفته است. در قسمت غربی حیاط نیز ایوانی ساخته شده است که از طریق درگاهی به حیاط دیگر کاخ منتهی می‌شود. در اطراف این حیاط‌ ها نیز مجموعه اتاق‌ها و اصطبل‌ها قرار دارند. در قسمت شمالی تراس، چند خانه به صورت یک مجموعه دیده می‌شود.

موزه مردم شناسی قصرشیرین: شاید برایتان جالب باشد که قصرشیرین موزه ای دارد که میتواند گردشگران را بیشتر با آداب و رسوم و نوع پوشش و حرفه مردم این شهرآشنا سازد. موزه مردم‌شناسی از سال ۱۳۸۷ راه اندازی شده‌است. در این موزه ابزار زندگی کشاورزی و عشایری، پوشاک کُردی کُردان جنوب کردستان و وسایل زندگی عشایری به نمایش گذاشته شده‌است. مکان این موزه کاروانسرای عباسی قصرشیرین است.

کاروانسرای عباسی قصرشیرین: این کاروانسرا در داخل شهر قصرشیرین قرار دارد که متأسفانه در اثر حملات عرلق آسیب زیادی دیده و تنها قسمت ورودی آن باقی مانده است ولی در سال های اخیر میراث فرهنگی اقدام به بازسازی آن نموده است. این کاروانسرا نیز از نظر پلان تا حدودی شبیه کاروانسراهای صفوی بیستون و ماهیدشت می باشد بطوریکه دارای ورودی طاق داری درضلع جنوبی بناست که در هر طرف ورودی سکویی دراز ایجاد شده است. پس از ورودی، هشتی گنبد داری قرار دارد که از طریق آن می توان وارد حیاط مرکزی شد.

در چهار طرف این حیاط، ایوان‌های بزرگی با طاق جناغی قرار دارد. همچنین در اطراف ضلع حیاط مرکزی تعدادی اتاق ساخته شده است در جلو هریک از این اتاق ها ایوان کوچکی و در پشت اتاق ها، اصطبل های درازی احداث شده است. این کاروانسرا به وسیله لاشه سنگ و آجر ساخته شده است. حتی در برخی از قسمت‌های آن از جمله ورودی، از آجرهای بناهای ساسانی نیز استفاده کرده اند.

قصرشیرین

عکسی از کاخ خسرو در قصرشیرین

عکسی از آتشکده چهارقاپی قصر شیرین

قصرشیرین

عکسی از شهر قصرشیرین در استان کرمانشاه

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.