امروز برابر است با :2 اسفند 1402

قادر عبدالله‌زاده

قادر عبدالله‌زاده، ستاره موسیقی و نوازنده‌ی شمشال در سال ۱۳۰۴ روستای کولیجه از توابع شهرستان بوکان به دنیا آمد.

قادر عبدالله‌زاده، ستاره موسیقی و نوازنده‌ی شمشال در سال ۱۳۰۴ روستای کولیجه از توابع شهرستان بوکان به دنیا آمد.

  • دوران زندگی قادر عبدالله‌زاده

قادر عبدالله‌زاده، مشهور به‌ “قاله‌ مه‌ره”، هنرمند نامی و نوازنده نامدار شمشال از خانواده‌ای فقیر در روستای کلیجه متولد شد و از کودکی به کار کشاورزی و چوپانی مشغول بوده‌است.

وی از کودکی نواختن شمشال را آغاز کرد و تا واپسین لحظات عمر، آن را از خود دور نساخت. و چون به هنری که داشته علاقه‌ی زیادی داشته‌است، هر جا و هر شهر و هر کوهساری و برای هر کسی شمشال می‌نواخته‌ و این امر مورد توجه مردم قرار می‌گرفت. تنها راه کسب درآمدش هم نی‌زنی بود و از این راه امرار معاش می‌کرد.

قاله‌مره با آن‌که سواد خواندن و نوشتن نداشت، اما دریایی از موسیقی غنی کردستان را در سینه‌اش حفظ کرده و بیشتر آهنگ‌های ترانه‌هایش را خودش ساخته بود.

  • آثار قادر عبدالله‌زاده

قادر عبدالله زاده بیش از ۱۷0 “مقام” را حفظ کرده بود و داستان‌های عاشقانه و منظومه‌های حماسی کردستان، خمیرمایه‌ی آهنگ‌های او بودند. قاله‌مره چندین سال نیز با هنرمند و خواننده توانای کُرد، “حسن زیرک“، همکاری نزدیک داشت و در گروه وی به زدن نی پرداخت. آوازه و شهرت زیاد قاله‌مره سبب شد که به‌مناسبت‌های گوناگون و برای اجرای برنامه‌های مختلف دعوت شود و سفرهایی را به نقاط مختلف ایران و عراق از جمله: کرمانشاه، کرمان، ایلام، سنندج، مهاباد، سقز و… داشته باشد. وی در سال 1993 میلادی، از طرف کشور آلمان برنده‌ی جایزه‌ی بهترین و اصولی‌ترین نوع نی‌نوازی گردید که به‌دلیل فقر مالی، از دریافت آن محروم ماند. در سال 2002 نیز جایزه‌ی ویژه‌ی انفال در سلیمانیه به وی اعطا گردید. او همچنین برنده‌ی جوایز و لوح تقدیرهایی از شهرهای مختلف ایران و عراق بود.

  • شمشال

قادر عبدالله زاده به شمشال خود علاقه‌ی زیادی داشت و به گفته‌ی وی کسی از شمشالی که او دارد ندارد و نمی‌تواند درست کند. این شمشال را حدود ۸۰ سال قبل، از فرزند یک سید، با یک رأس گوسفند معاوضه کرده‌بود. او می‌گفت: “عاشق شمشال سید شده‌بودم. چند بار رفتم پیشش و بهش پیشنهاد خرید شمشالش را دادم، ولی قبول نکرد. پس از مدتی مریض شد و مُرد. من هم شمشالش را از پسرش با یک رأس گوسفند، که آن زمان ۵ قِران قیمت داشته، معاوضه کردم”. او می‌گفت: بعد از مرگ من شمشالم را به موزه‌ی کردستان عراق منتقل کنید، چون قدیمی است و از نیاکانان کرد بر جای مانده و به دست من رسیده‌است و قدمت آن به ۱۵۰ سال قبل می‌رسد. پدر، پدربزرگ و برادران عبدالله زاده هم از نوازندگان برجسته و مشهور شمشال بوده‌اند؛ ولی او می‌گفت که هیچ‌کس استاد او نبوده و ساز زدن را به او یاد نداده‌است”. عبدالله زاده خدا را استاد خود می‌دانست و می‌گفت: “همه چیز از یک خواب شروع شد. فصل پاییز بود، بچه بودم، مهمانی یکی از فامیل‌هایم دعوت شده ‌بودیم برادرم و دو نفر دیگر از بستگانم شمشال می‌زدند من هم می‌خواستم شمشال بزنم، ولی مثل آن‌ها نمی‌توانستم آن‌ها هم مرا بیرون کردند و من هم گریه‌کنان به سمت یه خانه‌ی گِلی دویدم و تا جایی که توانستم گریه کردم و همان‌جا خوابم برد. یک نفر به خوابم آمد و به من گفت: “عبدالقادر، عبدالقادر، پاشو، از بس گریه کردی حوصله‌ی خدا را هم سر بردی؛ برو و شمشال بزن” او ادامه می‌دهد: “وقتی از خواب بیدار شدم، شروع کردم به نواختن شمشال کردم و دیگر قادرِ دیروز نبودم و کسی حریف من نبود”.

لقب او “قاله مه‌ره” (به‌معنی “قادرِ آرام”) بود و این لقب را شخصی معروف به شیخ محمد (شیخِ منطقه‌ی برهان) به وی داد.

عبدالله زاده در بین ترانه‌هایی که آهنگشان را می‌نواخت، ترانه‌ی “کا نبی خواز” را خیلی دوست داشت.

او می‌گفت: “فقط زمانی که عاشق بودم و حال‌وهوای جوانی در سر داشتم، در خلوت، حرف‌های عاشقانه‌ای را که در دل داشتم با شمشالم بیان می‌کردم و فقط برای خودم شمشال می‌زدم؛ وگرنه همیشه برای مردم شمشال می‌زدم. برای مردمی که موسیقی بیگانه گوششان را کر کرده و دارند موسیقی فولکلور و اصیل کُرد را از یاد می‌برند!”

پس از مرگش، پیکر او با بدرقه‌ی گسترده‌ی مردم کُرد، جمعه اول خردادماه ۱۳۸۸ در کنار آرامگاه خواننده‌ی کُرد، حسن زیرک در دامنهٔ کوه نالشکینه در منطقه‌ی کل‌تپه‌ی بوکان به خاک سپرده شد.

  • افتخارات قادر عبدالله‌زاده
  • قادر عبدالله زاده دارای عناوین و افتخارات زیادی می باشد که برخی از آن‌ها عبارتند از:
  • ۱۹۹۳: جایزه‌ی آلمان به بهترین و اصولی‌ترین نوع نی‌نوازی (وی جایزه‌ی سال ۱۹۹۳ خود را به دلیل صادر نکردن ویزا نتوانست دریافت کند)
  • ۲۰۰۲: جایزه‌ی ویژه‌ی انفال در سلیمانیه (پیره‌مێرد)
  • ۲۰۰۳: جایزه‌ی مردم بوکان
  • و چندین جایزه‌ی دیگر از مردم کردستان در جشنواره های ایران و عراق

 

  • در گذشت قادر عبدالله‌زاده

قادر عبدالله زاده در بیش از ۲۰ کشور جهان به اجرای موسیقی پرداخته و یکی از نوازندگان مقامیِ ایران بود. او در ساعات پایانی شب پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۸۸ بر اثر بیماری ادم ریه و بیماری قلبی در ۸۳ سالگی در بیمارستان شهید قلی‌پور بوکان درگذشت. در مراسم خاکسپاری وی هزاران نفر از مردم شهرهای کُردستان شرکت کرده و و طبق خواسته اش در کوه نالشکینه در کنار مزار یار و دوست دیرینش، هنرمند بزرگ کُرد، “استاد حسن زیرک” وی را به خاک سپردند.

قادر عبدالله‌زاده (قاله‌ مه‌ره)

عکسی از نوازنده‌ی شمشال کردستان قادر عبدالله‌زاده (قاله‌ مه‌ره)

قادر عبدالله‌زاده (قاله‌ مه‌ره)

عکسی از مزار نوازنده‌ی شمشال قادر عبدالله‌زاده (قاله‌ مه‌ره)

قادر عبدالله‌زاده (قاله‌ مه‌ره)

عکسی از مزار ستاره موسیقی قادر عبدالله‌زاده (قاله‌ مه‌ره)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.