امروز برابر است با :27 خرداد 1403

عثمان رحمان‌زاده

عثمان رحمان‌زاده، پیکره‌تراش عروسک‌های چوبی در سال ۱۳۳۵ در شهر بوکان به دنیا آمد.

عثمان رحمان‌زاده، پیکره‌تراش عروسک‌های چوبی در سال ۱۳۳۵ در شهر بوکان به دنیا آمد.

  • دوران زندگی عثمان رحمان زاده

عثمان رحمان زاده، ملقب به پدر ژپتوی ایران در روستای ناچیت از توابع شهرستان بوکان، استان آذربایجان غربی به دنیا آمد و در دامن سیمینه‌رود رشد و بالندگی یافت. محرومیت از نعمت مادر باعث شد تا رحمان زاده برای تسلی بخشیدن خویش به درست کردن مجسمه های گلی که برای او حکم اسباب بازی داشتند روی آورد غافل از این که مجسمه های گلی روزی برای او تبدیل به پینوکیوهایی چوبی می شوند که روزی او را پدر ژپتوی ایران نام نهند. او با استفاده از چوب و مقوا به ساختن مجسمه می‌پردازد. او مجسمه‌سازی را از سن ۱۰ سالگی آغاز کرده‌است.

روزگار برای او سپری می شد و دوران جوانی به او سلام داد و درسن ۲۰ سالگی ازدواج کرد که حاصل آن ۵ پسر و ۳ دختر بود، که سختی زندگی باعث شد تا عثمان رحمان زاده برای تامین معیشت به شغل بنایی روی آورد اما عشق به هنر در او همچنان وجود داشت که با وجود خستگی زیاد بعد از کارش مجسمه هایش او را به ضیافت دعوت می کردند تا این که با ساختن اولین جعبه چوبی توانست ذهنی بودن هنرش را به ترسیم درآورد. وی باوجود اینکه سواد چندانی ندارد. آنگاه که ذوق و استعداد خود در مجسمه سازی را درک کرده، پا در مسیری نهاد که حتی مورد شماتت بسیاری از اطرافیانش شد اما همان بنا ایمان داشت که روزگاری به “پدر ژپتوی ایران” بدل می شود.

جعبه های چوبی شکیل وشکیل ترمی شدند تا این که اولین مجسمه اش را به صورت پرنده ای ساده طراحی کرد و بنیان مجسمه سازی عثمان رحمان زاده شروع شد. وی استعداد خدادادیش را باورکرده بود حال درصدد به بارنشستن استعداد فطری خود بود و با ساخت مجسمه شخم زدن زمین توسط گاو بنیان گذار افکار رئالیستی خود شد.

مجسمه هایش روز به روز به تعدادشان افزوده می شد، حال افکارش این بود که مجسمه هایش را در معرض دید عموم بگذارد و بتواند احساسش را با مجسمه هایش بیان کند.

  • فعالیت هنری عثمان رحمان‌زاده

عثمان رحمان‌زاده از 28 سالگی فعالیتش را در این حوزه به صورت حرفه ای شروع کرد. وی در طراحی و آرایش عروسک‌ها و نیز در چینش صحنه، بخشی از آداب و رسوم مردم کُرد را به مخاطب خود نشان دهد. رحمان‌زاده همچنین به نوشتن داستان و تصویرگری درباره‌ی عروسک‌ها پرداخته‌است. روش کار او بدین صورت است که پیش از ساخت هر مجسمه، فضای مورد نظر را در ذهن خود آفریده و به شخصیت‌های داستانش فکر کرده و بر مبنای آن صحنه‌آرایی کرده و با چیدمان پیکرک‌ها در کنار هم به تصویری زنده از زندگی دست پیدا می‌کند. او در کارهایش، مراسم باران‌خواهی، عروسی، بازی‌ها، ضرب‌المثل‌ها و دیگر آداب و رسوم مردم کُرد را به مخاطب نشان داده‌است. رحمان زاده درباره‌ی مجسمه‌های طراحی و ساخته شده توسط خودش می‌گوید:

آثار من بیانگر درد و رنج‌های مردمانم هستند که در کنار من درشادهای و تلخی‌ها زیسته‌اند. به فرهنگ و آداب و رسوم فرهنگی- اجتماعی خودمان احترام بگذاریم، آنها را زنده نگه داریم.

“ادوارد تايلور” در كتاب “فرهنگ ابتدايی”، فرهنگ را مجموعه پيچيده ای از دانش ها، اعتقادات، هنرها، امور اخلاقی، قوانين، عادات و هر گونه توانايی ديگری كه انسان به عنوان عضوی از جامعه بدست آورد، را تعریف کرده است. همچنین “آنتونی گیدنز” فرهنگ را متشكل از باورها، اعتقادات، رفتارها و آنچه كه سبک و سیاق زندگی نامیده می‌شود و نیز بازتاب آن در آنچه كه تولید می‌شود، می‌داند. و “استوارت هال” می‌نویسد: فرهنگ در واقع مربوط به تولید و مبادله معناهاست. در واقع معناگرفتن و معنا بخشیدن بین اعضای جامعه یا گروه. همان طور که از تعاریف فرهنگ استناد می شود، “فرهنگ” شیوه زیستن، هویت، معنابخشی و سرمایه ی تاریخی و اجتماعی یک جامعه یا ملت است. و بازآفرینی و بازتولید آن از نشانه‌­های زنده بودن یک فرهنگ است.

به قول “مایرس”، فرهنگ  آن چیزی است که از گذشته آدمی به جای مانده‌است و بر اکنون و آینده او تاثیر می‌گذارد. نکته‌ی مهمی که باید به آن پرداخت این است که یک فرد علاقمندی که دارای هیچ گونه تحصیلات نمی‌باشد، اقدام به این امر مهم فرهنگی می‌کند.

  • نمایشگاه عثمان رحمان‌زاده

برگزاری نمایشگاه مردم شناسی از جانب استاد رحمان زاده و فعالیت 36 ساله ایشان در عرصه ی فرهنگ و انتقال معنا و نشانه‌های آن به جامعه امروزی و نسل های آینده، نمودی از یک فعالیت فرهنگی و اجتماعی است که برای بقای فرهنگ کوردستان حائز اهمیت است. عثمان رحمان‌زاده تا اکنون بیش از ۱۴۰۰ عروسک چوبی ساخته و طراحی کرده‌است که در بیش از ۷۰ کارتن از آن‌ها نگهداری می‌شود. از این آثار نمایشگاه‌های بسیاری برگزار کرده است که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. شهرستان سقز آذرماه سال 1376
  2. شهرستان مهاباد به سالهای 1382 و 1378 (شهرداری مهاباد)
  3. شهرستان سنندج سال 1378 (وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)
  4. شهرستان مریوان سال 1379 (وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)
  5. شهرستان پیرانشهر سال 1379 (وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)
  6. شهرستان اشنویه سال 1379 (وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)
  7. شهرستان اورمیه سال 1381 (خانه جوان)
  8. شهرستان بوکان سالهای 1376 (روبروی مرکز بهداشت)، 1382 (میدان اسکندری)، شهرداری 1382 (شهرداری) و 1390 (فرهنگسرای سیمرغ)
  9. تهران ۳خردادماه سال 1382(کوی دانشگاه تهران)
  10. شهرستان قزوین سال 1382(دانشگاه بین المللی امام خمینی)
  11. کردستان عراق سال 1383 (موزه ئه‌منه سوره‌که، سلیمانه)
  12. شاهین شهر اصفهان سال 1384 (نمایشگاه فرهنگ و سنن اقوام ایرانی)
  13. تهران سال 1384 (امام زاده داود)، 1386 (دانشگاه علم و صنعت)، 1390 (برج میلاد و فرهنگسرای اشراق)
  14. شهرستان کرمان سال 1385 (دانشگاه شهید باهنر)
  15. شهرستان بوکان سال 1385 (مجتمع فرهنگی ـ هنری صلاح‌الدین ایوبی)
  16. شهرستان جوانرود اردیبهشت‌ماه سال 1385 (آموزش و پرورش)
  17. شهرستان پاوه سال 1386(آموزش و پرورش)
  18. شهرستان بانه سال 1386 (وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)
  19. شهرستان شیراز سال 1385 (دانشگاه شیراز)
  • نمایشگاه دائمی عثمان رحمان‌زاده

سوم مهرماه ۱۳۹۷ نمایشگاه دائمی آثار استاد رحمان زاده، در زادگاهش (روستای ناچیت، در ۱ کیلومتری شهر بوکان) افتتاح شد. این نمایشگاه در ملک شخصی استاد به صورت دائمی دایر شده و بازدید برای عموم آزاد است.

عثمان رحمان‌زاده

عکسی از برگزاری نمایشگاه عثمان رحمان‌زاده

عثمان رحمان‌زاده

عکسی از نمایشگاه مردم شناسی و عثمان رحمان‌زاده

عثمان رحمان‌زاده

عکسی از پدر ژپتوی ایران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.