امروز برابر است با :27 خرداد 1403

سید قدمیار حسینی

سید قدمیار حسینی، کلام‌خوان، نوازنده و مقام‌دان پیشکسوت ساز تنبور در سال ۱۲۷۲ در استان کرمانشاه به دنیا آمد.

سید قدمیار حسینی، کلام‌خوان، نوازنده و مقام‌دان پیشکسوت ساز تنبور در سال  ۱۲۷۲ در شهرستان صحنه به دنیا آمد.

  • دوران زندگی

سید قدمیار حسینی در روستای بکتر سفلی در شهرستان صحنه واقع در استان کرمانشاه در خانواده‌ای از پیران یارسان به دنیا آمد. او آموختن و نواختن تنبور را از سن ۱۰ سالگی نزد پدرش سید ت طاهر مراد آغاز کرد؛ و تنبورنوازی و خوانندگی مقام‌ها را از وی و همچنین از عمویش سید بابا حسین و برادر بزرگترش سید سلمان آموخت. پس از مدتی برای تکمیل دانش خود در زمینه‌ی تنبورنوازی نزد آقاسید نصرالدین خاموشی جیحون‌آبادی رفت و سال‌های نزد او به یادگیری پرداخت. او درباره‌ی سیدنصرالدین می‌گوید:

“من برای یادگیری ساز تنبور به صورت حرفه‌ای نزد سید نصرالدین خاموشی می‌رفتم تا یاد بگیرم، او روزی من را صدا کرد و یک تنبور ساخته استاد خداوردی که یکی از مهم‌ترین سازندگان تنبور بود به من هدیه داد و گفت: تو در این ساز مهارت بسیاری پیدا کردی و استاد شده‌ای و این را به عنوان هدیه به تو می‌دهم”. او بیش از ۱۲۰ سال زندگی کرد و به همین دلیل از او با عنوان “پیر تنبور” و “کهنسال‌ترین نوازندهی تنبور” یاد می‌شود.

سال تولد او در شناسنامه ای، 1287 بود ولی با توجه به گفته ی ایشان که آن شناسنامه در 15سالگی برایش صادر شده، او میبایست متولد 1272بوده باشد. سید قدمیار حسینی با نوازندگان قدیمی تنبور در شرق استان کرمانشاه همچون سید امرالله شاه‌ابراهیمی، درویش امیر حیاتی، حسین روح‌تافی، سید احمد حسینی، سید الماس حسینی، سیدالیاس حسینی، و سید آقامراد حسینی هم‌دوره بوده‌است.

سید قدمیار حسینی ۲ برادر به نام‌های سلمان و سید آقایار، و ۶ خواهر به نام‌های قدم‌ناز، خانم‌ناز، ملک‌ناز، شاهزاده، فخری و کوکب داشت. او در ۲۶ سالگی با دخترعمویش که ۲۰ سال داشت ازدواج کرد و حاصل این ازدواج یک پسر به نام سید مؤمن حسینی بود. همسر او در سال ۱۳۶۳ درگذشت و او در ادامه‌ی عمرش دیگر ازدواج نکرد. از اساتید برجسته ی امروزی تنبور، برخی چون کیخسرو پورناظری، علی اکبر مرادی و سید سلمان حسینی، از شاگردان او در زمینه‌ی نوازندگی تنبور بودند.

  • سبک تنبورنوازی

عبدالرضا مجدی پژوهشگر موسیقی و نوازنده معتقد است که سبک موسیقایی روستای بکتر که چندین نسل به صورت ممتد ادامه داشته‌است، سبکی خاص بوده و رپرتوار موسیقی این منطقه نسبت به ناحیه گوران و صحنه استقلال نسبی دارد. او معتقد است که سید قدمیار حسینی معرف خوبی برای این سبک بوده و در سیر تحول موسیقی از روستاهای کوهپایه‌ی دالاخانی به روستای کنونی بکتر نقش مؤثری ایفا کرده‌است و قطعات نواخته‌شده توسط او این تفاوت را نشان می‌دهد.

  • اجرا در جشنواره‌ی موسیقی نواحی

سید قدمیار حسینی بنا بر اعتقاداتش هرگز بر روی سن اجرای موسیقی حاضر نشد. در هفتمین جشنواره موسیقی نواحی و همچنین در کارگاه تنبوری که طی چهار جلسه در تهران برگزار شد، به روی صحنه برای اجرای عمومی رفتند و به عنوان یکی از چهره های ماندگار موسیقی مقامی ایران مورد تجلیل قرار گرفتند و قطعاتی با عنوان “ته‌رز، کاکاره‌دایی، بابافه‌قیهی، شاخوه‌شینی و له‌یلی و مه‌جنوون” را اجرا کرد.

  • عقاید در مورد تنبورنوازی

به باور سید قدمیار حسینی تغییرات شکل ظاهری تنبورها و همچنین شیوه‌ی تنبورنوازی در نسل‌های اخیر، سبب شده تا تأثیر معنوی و صدادهی و شفافیتی که در نوازندگی نسل‌های گذشته وجود داشت،دیگر شنیده نشود. او افزایش طول دسته‌ی سازها، تغییر شکل کاسه، افزایش تعداد سیم‌ها از ۲ سیم به ۳ سیم، و افزایش تعداد پرده‌ها از ۱۳ پرده به ۱۴ پرده را در این تغییرات مؤثر می‌دانست که در نتیجه‌ی آن صدای حسی و سوزناک تنبور دچار تغییر شده‌است.

او همچنین در رابطه با آموزش تنبور نیز باور داشت که در گذشته آموزش تنبور توسط استاد با پرورش رفتار درست و اخلاق نیکو عجین بود و در هر کلاس درس علاوه بر نواختن تنبور، اخلاق هم تدریس می‌شده‌است. او باور داشت که اگر عشق نباشد انسان چیزی را یاد نمی‌گیرد در هر کاری عشق اهمیت بسیاری دارد.

  • درگذشت سید قدمیار حسینی

سید قدمیار حسینی تا پایان عمرش در روستای مادریش بکتر سفلی از توابع شهرستان صحنه در استان کرمانشاه زندگی کرد و در ۶ تیر ۱۳۹۳ نیز در همانجا درگذشت. او بنا بر وصیتش در قبرستان روستای بکتر به خاک سپرده شد. چندسال پس از درگذشت سید قدمیار، مستندی از زندگی او توسط عارفه محمدی تحت عنوان “آواز خدا” ساخته و در چندین جشنواره خارج از کشور مورد تقدیر واقع شد. از آثار تنبور نوازی او، تنها دو اثر صوتی به زودی از نشر ماهور، روانه بازار میشود.

  • مراسم بزرگداشت

روز چهارشنبه ۲۲ مرداد ماه ۱۳۹۳ مراسم بزرگداشتی برای سید قدمیار حسینی با عنوان “آیین سپاس پیر تنبور ایران” در فرهنگسرای ارسباران تهران برگزار شد. در این مراسم نوازندگان و موسیقی‌دانانی همچون بهمن کاظمی و عبدالرضا مجدی سخنرانی کردند و سید محمد ذوالنور، سید آرش شهریاری، و یحیی رعنایی به تکنوازی تنبور و بخشی حسین ولی‌نژاد به تکنوازی دوتار پرداختند و همچنین سید سلمان حسینی و سید سیاوش یادگاری نیز به اجرای تنبور و آواز پرداختند. در این مراسم همچنین فیلمی کوتاه درباره‌ی زندگی سید قدمیار حسینی به نمایش درآمد.

سید قدمیار حسینی

عکسی از مقام‌دان پیشکسوت ساز تنبور

سید قدمیار حسینی

عکسی از نوازنده سید قدمیار حسینی ساز تنبور

سید قدمیار حسینی

عکسی از سید قدمیار حسینی(پیر تنبور)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.