امروز برابر است با :10 خرداد 1403

سواره ایلخانی زاده

سواره ایلخانی‌زاده، شاعر، نویسنده و گویندهٔ بخش کُردی رادیو تهران در سال ۱۳۱۶ در ترجان  به دنیا آمد.

سواره ایلخانی‌زاده، شاعر، نویسنده و گویندهٔ بخش کُردی رادیو تهران در سال ۱۳۱۶ در ترجان  به دنیا آمد.

  • زندگی نامه 

سواره ایلخانی زاده در سال ۱۳۱۶ در روستای ترجان (روستایی از توابع بخش مرکزی در شهرستان سقز است که در استان کردستان ایران قرار دارد)، از توابع فعلی شهرستان سقز به دنیا آمد. زمانی که سواره ایلخان زاده تنها 2 سال داشت، خانواده اش از روستای ترجان به روستای قره گویز یکی دیگر از توابع همین شهرستان نقل مکان می‌کنند. روستای تُرجان از توابع دهستان ترجان به مرکزیت روستای باغلوجه است که یکی از ده دهستان اصلی در منطقهٔ سقز در استان کردستان است که آن زمان جزء منطقه جغرافیایی مکریان و بوکان بود.

  • دوران تحصیلات

سواره ایلخانی زاده مدرک دیپلم خود را در شهر تبریز گرفت و برای تحصیلات تکمیلی در رشته حقوق قضایی به تهران می‌رود و در سال ۱۳۴۷ موفق به اتمام تحصیلات خود می‌شود. سواره ایلخانی زاده در فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی با همراهی ناصر یمین مردوخی کردستانی حضور پیدا می‌کرد و ضمن سرودن شعرهای ملی گرایانه به فعالیت‌های سیاسی هم می‌پرداخت. به دلایلی در سال ۱۳۴۳ به مدت ۶ ماه در زندان قزل قلعه تهران زندانی می‌شود.

  • آثار و اشعار 

به باور برخی از شاعران و نویسندگان کُرد سواره ایلخانی زاده پدر شعر نوی کُردی در کردستان ایران شناخته می‌شود و از او به عنوان شاعری نوگرا یاد می‌شود، اما در قالب شعر کلاسیک نیز آثاری ناب نیز از سواره ایلخان زاده به جا مانده‌است که “پیره هه ڵۆ”، یکی از آن‌ها است. بعد از سواره ایلخانی زاده شعرای زیادی در عرصه شعر نو فعالیت نموده و آثار خود را منتشر کردند که در این میان می توان به ژیلا حسینی به عنوان اولین زنان شاعر نوگرا اشاره نمود که در عنفوان جوانی بر اثر تصادف از دنیا رفت.

نمونه شعر کُردی
یکی از اشعار بسیار معروف سواره ایلخان زاده “پیره هه‌ڵۆ نام دارد البته در کنار این شعر، شعر “شار” نیز شهرت فراوانی دارد. “پیره هه‌لو” از یکی از اشعار الکساندر پوشکین شاعر و نویسندهٔ روسی سبک رومانتیسیسم الهام گرفته شده که سواره ایلخانی زاده  آن را بازسرایی کرده‌است. دو بیت پایانی شعر پیره هه‌لو این چنین است:

ژینی کورت و به هه‌ڵۆیی مردن             نه‌ک په‌نا بو قه‌لی ڕوو ڕه‌ش بردن

لای هه‌ڵۆی به‌رزه‌فری به‌رزه‌مژی          چون بژی خۆشه نه‌وه‌ک چه‌نده بژی

 

 

 

 

  • سواره ایلخانی زاده از دیدگاه نویسندگان و شاعران

 

  • شیرکو بیکس شاعر معروف کُرد در گفتگوی خود با مجله سرو در خصوص سواره این چنین می گوید:
    سواره ایلخانی زاده در شعر نو کُردی در ایران راهی تازه را در پیش گرفته‌ است و به نظر من مهم‌ترین ویژگی شعر سواره ایلخانی زاده در این است که بازگوکننده سخنان دیگران نبود، سایه این و آن نبود و تنها خودش بود.

 

  • مسعود بیننده منتقد ادبی در خصوص شعر سواره ایلخانی زاده چنین نوشته:
    سواره ایلخانی زاده فعالیت نوگرایانه خود را در عرصهٔ شعر کُردی در فضای ادبی ایران که تجربهٔ نوگرایی را از طریق شاعرانی چون نیما یوشیج و دیگران از سرگذرانده بود آغاز کرد. سواره ایلخانی زاده نیز همچون نالی محصول دوران گسست بود، گسستی که با روند تمرکز گرای رضاخانی در ایران شکل گرفته و باعث شده بود بخشی از آرزوهای شاعرانی چون سواره، یعنی شهری شدن جامعهٔ کردستان در افول جمهوری مهاباد نقش برآب شود. سواره ایلخانی زاده این واقعیت اساسی را درک نموده بود که هرگونه نوگرایی نیازمند تجربهٔ مدرنیته و تعمیق روند شهرنشینی در کردستان است لذا در نتیجهٔ شکست فرایند شهری شدن در چارچوب پروژهٔ سیاسی اتونومی، تلاش نمود این فقدان مرتبط با عرصهٔ جهان واقعی را در قالب پروژهٔ نوگرایی ادبی و در عرصهٔ زیست جهان متن جبران نماید.

 

  • وفات

سواره ایلخانی زاده در سال ۱۳۵۴ در حالی که کمتر از ۳۸ سال داشت بر اثر حادثهٔ تصادف در تهران درگذشت. پس از فوت، پیکر سواره ایلخانی‌زاده را به روستای حمامیان بوکان می‌آورند و در گورستان همان روستا دفن می‌کنند.

سواره ایلخانی زاده

عکسی از سواره ایلخانی زاده

سواره ایلخانی زاده

عکسی از نویسنده و شاعر کورد سواره ایلخانی زاده

سواره ایلخانی زاده

عکسی از سواره ایلخانی زاده شاعر نوگرایی

1 یک پینگ

  1. پینگ بک: رسول کریمی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.