امروز برابر است با :2 اسفند 1402

رسول کریمی

رسول کریمی متخلص به

رسول کریمی متخلص به “سووتاو” شاعر خوش ذوق و ادیب برجسته ی مهاباد، در 10 فروردین 1326 در شهر مهاباد به دنیا آمد.

رسول کریمی، 10 ساله بود که پدرش به خاطر شغل دولتی، از مهاباد به بوکان منتقل و ریاست دخانیات شهرستان بوکان را عهده دار شدند.

در دوره ی دبیرستان روزنامه دیواری مدرسه را اداره می کرد که بسیار مورد توجه بود به طوری که در سال 1344 مقام اول روزنامه نگاری را در سطح استان کسب کرد.

در سال 45 با دیپلم ریاضی وارد دانشگاه آذرآبادگان تبریز شد. لیسانس فیزیک را در سال 49 از همان دانشگاه اخذ کرده و فارغ التحصیل گردید. اکنون نیز دبیر بازنشته ی فیزیک در مهاباد است.

در دوران دانشجویی به خانمی هنرمند و اهل ذوق که در رشته شیمی تحصیل می کرد، علاقه مند می شود،پس از قرار ازدواج با وی، متاسفانه این خانم دانشجو چند روز قبل از مراسم نامزدی با رسول کریمی، در سانحه دلخراش رانندگی جان خود را از دست می دهد، این موضوع موجب به آتش کشیدن دل استاد می گردد و همین امر موجب می شود که تخلص سووتاو به معنی سوخته را برای خود برگزیند.

 

  • علت تخلص رسول کریمی به (سووتاو)

رسول کریمی در سال 1339 در بوکان که در کلاس ششم ابتدایی در مدرسه ایلخانی بوکان در حال تحصیل بود با دیدن بودم صحنه دستگیری و بازداشت چندین نفر از معلمان مدرسه توسط ساواک موجب تحول و تاثیر در استاد شده و همان موقع اولین شعر کودکانه اش را به زبان کُردی در وصف معلمان دستگیر شده می سرآید.

وی نزدیکی بسیاری با موستای گرانقدر، استاد حقیقی داشت و شعرهایش را برای وی می خواند، آنچنان که خود اظهار می کند هنگامی که شعرهایش را پیش استاد می برد، ماموستا حقیقی به وی می گفت: “پسرم، من زمانی که همسن تو بودم هیچوقت به خوبی تو شعر ننوشتم”. در واقع در سبک کلاسیک از استاد حقیقی و در شعر نو شاملو و سواره ایلخانی زاده را بیشتر می پسندد.

 

  • سبک شعری استاد رسول کریمی

استاد رسول کریمی “سووتاو” درعرصه ی شعر نو و هم شعر کلاسیک کار می کند.

استاد می گوید: شعر کلاسیک هنرنمایی خاص خود را می طلبد و شاعر و مفهوم را فدای قافیه میکند. اما شعر نو براحتی میتواند منویات درون شاعر را بیان کند. سبک شعری وی بسیار متنوع است. قطعه، غزل، مخمس، ترجیح بند، ترکیب بند، رباعی، دوبیتی و حتی شعر نو. استاد هفت دفتر شعر سروده اند از آن جمله 4 دفتر شعر کلاسیک و 3 دفتر شعر نو و نیمایی. مجموع دفترهای شعری استاد رسول کریمی به 20هزار بیت می رسد و او تک تک اشعارش را می شناسد. در نوشتن شعرهایش از به کار بردن لغات بیگانه تا حد امکان خوداری کرده اند چرا که زبان کُردی، خود بسیار غنی می باشد. بیشتر شعرهای استاد وقایع نگاری به شمار می رود. برای جریان فوت استاد (هژار موکریانی)، فاجعه ی حلبچه و سردشت، مرگ محمد اوراز، دریاچه ی ارومیه و… . در این اوخرهم برای کودک 3 ساله (آلان کوبانی) شعر نوشته اند. زبان قلم من، زبان همه ی مردم کردستان خواهد بود.

  • زن در اشعار رسول کریمی

نقش زن در اشعار وی بسیار برجسته است. شعرهای زیادی در وصف شآن زن سروده اند. در فرهنگ کردی زن را (ئافره ت) می نامند. این کلمه از ئافرودیت و سپس از ئافرودووت گرفته شده است. (دووت) در کردی کرمانشاهی به معنی دختر است. ئافرودووت یعنی دختر خورشید، دختر نور. ماموستا سووتاو می گوید: امروزه جایگاه واقعی زن نادیده گرفته می شود. ظلمی که سالها در حق جنس زن روا داشته می شود مرا بسیار متاثر می کند. برای مثال مسئله ختنه ی دختران که بسیار دردناک است ولی متاسفانه چنین چیزی وجود دارد. همین خرافه پرستی ها در جوامع پیش پا افتاده باعث وضعیت اسفناک زنان می گردد. من برای زنان مبارز کوبانی شعر سروده ام و شعرم را به این شیرزنان شکارچی داعش، به دختران نور و روشنایی تقدیم کرده ام. همچنین اشعاری از پروین اعتصامی مانند (عشق حقیقی) را ترجمه کرده ام. او در سن 28 سالگی فوت کرد. به نظر من اعتصامی، انسانی بود که در آن سن کم توانست به اوج کار هنری خود دست پیدا کند. واقعا این زن مانند ستاره ایی در میان زنان هنرمند ایران و جهان می درخشد و برای من بسیار قابل احترام است.

استاد “رسول کریمی” دبیر بازنشسته فیزیک و یکی از موسسان انجمن ادبی شهرستان مهاباد است. وی در سال 1362به همراه “شریف حسین پناهی” و “مرحوم علی حسنیانی” انجمن ادبی مهاباد را پایه گذاری کرد.

رسول کریمی آثار استاد شهریار “حیدر بابا” را به زبان کُردی و منظومه “مم و زین” را به زبان فارسی ترجمه کرده است. چراکه وی تسلط کاملی بر زبان آذری دارد، در مورد ترجمه “حیدر بابا” می گوید: کرد و ترک از نظر فولکلور بسیار غنی هستند. وجود تابلوهای مشترک در روستاهای کردستان و آذربایجان و اشتراکات فرهنگی زیادی که بین ما وجود دارد دلیلی برای این کار من است. از طرفی در دورانی که دانشجو بودم این افتخار را داشتم که با مرحوم صمد بهرنگی آشنایی پیدا کنم.

همین مسئله باعث شد برای من که آن زمان حتی کلمه ایی ترکی بلد نبودم به ادبیات آذری روی بیاورم و امروزه به عنوان پل ارتباطی بین آذربایجان و کردستان از لحاظ ادبی شناخته شوم.

افتخار می کنم که منظومه ی (حیدر بابا)ی استاد شهریار را توانسته ام بر روی همان هجا و همان وزن از زبان آذری به زبان کُردی ترجمه کنم.

گفتنی است: این اثر در کنگره ی بین المللی استاد شهریار که در اردیبهشت 1392 در برج میلاد برگزار شد، در بین 53 ترجمه، مقام اول را کسب کرد و لوح تقدیر و تندیس استاد شهریار از طرف دبیر کنگره به استاد رسول کریمی رسید.

 

  • نحوه آشنایی استاد با مرحوم صمد بهرنگی

استاد در سالهای 47-45 در سن 21 سالگی با مرحوم صمد بهرنگی آشنایی پیدا کرد. او چهره ای روشنفکر و معلمی نمونه بود که از طریق چند نفر از دانشجویان ترک با وی آشنا شد به همین خاطر اسم پسر بزرگش را بهرنگ نام نهاد.

 

  • ترجمه اشعاراستاد رسول کریمی

استاد “رسول کریمی”، شاعر توانمند کُرد کمتر از هێمن و هژار موکریانی کار نکرده اند. به این دلیل که در جامعه امکانات مادی برای ادبیات بالنده وجود ندارد. هیچ اثر چاپ شده ای ندارد. اما آثاری از ترجمه را هم در کارنامه ی هنری خود دارند و می دانند “ترجمه، خیانت به شعر است” و کاملا با آن موافقند. اما می گویند: کسی که می خواهد اثری را ترجمه کند باید استعداد خدادادی داشته باشد و گرنه در حق کار خیانت می کند. همه ی ترجمه های من، از نظر معنی و وزن تضمین شده هستند. ترجمه حیدر بابا که یکی از شاهکارهای منظوم فولکلوریک دنیا است را 26 سال قبل انجام دادم. همچنین کتاب (مم و زین) اثر استاد احمد خانی متعلق به قرن 17، که به عنوان اولین اثر مکتوب کردها شناخته می شود را از کُردی کرمانجی به زبان فارسی ترجمه کردم به گونه ای که اصل شعر و ترجمه از لحاظ تعداد ابیات با هم مطابقت دارد.

 

تعداد ابیات این اثر گرانقدر و ترجمه ی آن 2658 بیت است. داستان ماهی سیاه کوچولواز صمد بهرنگی را نیز به شکل یک منظومه ی کردی ترجمه کرده ام تا کودکان کردستان همان مفاهیم، والایی صمد و ارزش هنری این داستان را بهتر درک کنند.

اشعاری هم از پروین اعتصامی، اقبال لاهوری، فریدون مشیری و مخصوصا از احمد شاملو به زبان کُردی برگردانده ام. ترجمه ی شعر “دهانت را میبویند، مبادا گفته باشی دوستت دارم” در یک مسابقه بین المللی و در بین 200 ترجمه مقام اول را کسب کرد.

 

  • تعریف استاد رسول کریمی از شعر

پاکترین تراوشات روحی انسان، شعر است. به عقیده ی من شعر؛هه ستی به تینی ده روونه/گڕه ، گڕی ناوی جه ڕگ و دڵه /کانی و ئاوه، ڕؤژێک لێله، ڕؤژێک ڕوونه/ڕؤژێک به ره و بڵیند بوونه.

رسول کریمی

عکسی از استاد رسول کریمی”سووتاو” در حال سرودن شعر در روز بزرگداشت هیمن موکریانی

رسول کریمی

عکسی از شاعر کُرد رسول کریمی”ماموستا سووتاو”

رسول کریمی

عکسی از ماموستا سووتاو ” شاعر خوش ذوق و ادیب برجسته ی مهاباد”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.