امروز برابر است با :2 اسفند 1402

رحیم معینی کرمانشاهی

رحیم معینی کرمانشاهی نقاش، روزنامه‌نگار، نویسنده، شاعر و ترانه‌سرای معاصر در سال ۱۳۰۴در کرمانشاه به دنیا آمد.

رحیم معینی کرمانشاهی نقاش، روزنامه‌نگار، نویسنده، شاعر و ترانه‌سرای معاصر در سال ۱۳۰۴در کرمانشاه به دنیا آمد.

  • دوران زندگی

رحیم معینی کرمانشاهی در یک خانواده اصیل در کرمانشاه متولد شد. پدرش کریم معینی، ملقب به سالارمعظم، مردی شجاع و دلیر بود و به واسطۀ رفاقتی که با نصرت الدّوله فیروز داشت، چندی از طرف وی به حکومت فارس منصوب شد و مدتی نیز برای سرکوبی یاغیان کردستان با سپهبد امیر احمدی همکاری کرد و پس از فوت نصرت الدّوله برای همیشه از کارهای سیاسی کناره گیری کرد و در گوشۀ انزوا به سر بُرد. نیای معینی حسین خان معین الرّعایا مردی لایق و با سواد و مردم دار بود و از نظر بخشش و کمکی که به مردم می کرد مورد توجه و احترام بود و نسبت به ائمۀ اطهار اخلاص فراوان داشت و حسینیه‌ای در کرمانشاه بنا کرد که اکنون هم به نام او مشهور است و در نهضت مشروطه و استبداد به دست مردی ناشناس به تحریک عده‌ای از مالکین کشته شد.

  • فعالیت هنری

رحیم معینی کرمانشاهی از سال ۱۳۲۰ به کار نقاشی پرداخت و در این راه پیشرفت کرد و تابلوهایی نیز به یادگار گذارد  ولی با مخالفت خانواده آن را رها کرد. از جمله تابلو مسیح با کار سیاه قلم است و در ضمن کارهای نقاشی به نظم شعر می‌پردازد و قسمتی از آثار ادبی و اجتماعی او در روزنامهٔ سلحشوران غرب به چاپ رسید و داستان اختر و منوچهر را در چهار تابلو به رشتهٔ نظم کشید و در آن حقایقی از اجتماع زمان را مجسم کرد.

امید شاعری توانا و خوش ذوق و دوست داشتنی است و ضمن سرودن شعر چندی به ترانه سُرایی پرداخت و ترانه‌های او که توسط خوانندگان رادیو خوانده می‌شد از شهرت به سزایی برخوردار شد.

آشنایی با نقاشی و فنون آن سبب شد که در خلق اشعار و ترانه‌هایش گرایش به تصویرسازی داشته باشد.

معینی کرمانشاهی از بیست و یکم مردادماه هزار و سیصد و سی خورشیدی به دستور محمّد مصدق نخست وزیر وقت به استخدام اداره‌ی کل انتشارات و تبلیغات درآمد و در سال سی و چهار خورشیدی به معاونت ادارهٔ رادیو منصوب گردید.

بعد از مدتی به تهران باز گشت، شیوه تازه ای در پیش گرفت و این بار غزل هایش وسیله نشان دادن خشم و اعتراضش نسبت به اوضاع اجتماعی قرار گرفت. حاصل فعالیت های ادبی او کتاب فطرت و مجموعه ای از اشعار است به نام ای شمع ها بسوزید.

استاد معینی کرمانشاهی قبلا “عشقی” و بعد از مدتی “شوقی” و در ابتدای دهه 30 و به پیشنهاد علی دشتی تخلّص “امید” را برگزید “امید” و بالأخره “معینی” را برای تخلص برگزید.

استاد معینی کرمانشاهی پس از اعتراض اخوان ثالث از داشتن تخلّص منصرف شد و پسوند کرمانشاهی را به دنبال نام خانوادگی معینی اضافه نمود و با نام معینی کرمانشاهی به کار هنری پرداخت. از آثار او می‌توان به دیوان ای شمع‌ها بسوزید شامل غزلیات وی تا سال چهل و چهار خورشیدی، اندیشه‌ای در مثنوی به نام فطرت، دیوان خورشید شب شامل غزلیّات سروده شده تا سال شصت و پنج خورشیدی، بررسی آثار و احوال لسان‌الغیب در حافظ برخیز، در خرابات مغان شامل تضمین غزلیّات حافظ، خواب نوشین، حکایت نگفته و ده جلد تاریخ منظوم ایران پس از حمله اعراب تا عصر حاضر تحت عنوان شاهکار تاکنون طبع و نشر شده‌است.

در مقدمه دیوان خود در سال ۱۳۴۴ شاعر درد مند و متعهد را چنین توصیف میکند.

“زحمت کشیدگان همیشه در آتش رنج دیگران می سوزند و شاعر واقعی نمونه ی زنده ایس از این سوز و ساز است. دردهای روحی و سخنان غم آلود یک شاعر برجسته نمیتواند انفرادی و شخصی باشد . او در سایه ی سعادت اجتماعی، سعادت فردی خود را می جوید. همیشه در اختلافات شدید طبقاتی و ظلم های فاحشی که ناشی از این تلاطم اجتماعی بوده است. هنرمندان و شعرای برجسته در ملت های آلوده به این مفاسد ظهور کرده و آیینه‌ی شفاف تصویر نمای زمان خویش بوده اند.”

امید از سال ۱۳۴۱به کار نقاشی پرداخت و در این راه پیشرفت کرد و تابلوهایی نیز به یادگار گذارد که از جمله تابلو حضرت مسیح با کار سیاه قلم است و در ضمن کارهای نقاشی به نظم شعر می پردازد. داستان اختر و منوچهر را در چهار تابلو به رشته‌ی نظم کشید و در آن حقایقی از اجتماع زمان را مجسم کرد. امید شاعری توانا و خوش ذوق و دوست داشتنی است و ضمن سرودن شعر چندی به تصنیف سازی پرداخت و تصانیف او که توسط خوانندگان رادیو خوانده می شد از شهرت به سزایی برخوردار گردید.

  •  آثار رحیم معینی کرمانشاهی
  • موسیقی :
  1. به یاد کودکی
  2. نگرانم
  3. رفتم که رفتم – آهنگ‌ها از علی تجویدی
  4. شب زنده داری و طاووس – آهنگ‌ها از پرویز یاحقی
  5. ازتو گذشتم  – آهنگ از حبیب الله بدیعی
  6. انسان – با اجرای داریوش اقبالی
  7. وی در کنار استاد تجویدی ۴۰ ترانه‌ی ماندگار بر جای گذاشته و با اساتیدی چون پرویز یاحقی و همایون خرم نیز همکاری داشته است.
  • نمونه اشعار:

ترک آزارم نکردی ترک دیدارت کنم

آتش اندازم به جانت بس که آزارت کنم

قلب بیمار مرا بازیچه می پنداشتی؟؟؟

آنقدر قلبت بیازارم که بیمارت کنم

من گلی بودم در این گلشن تو خوارم کرده ای

همچو خاری در میان گلرخان خوارت کنم

همچنان دیوانگان در کوی و بازارت کشم

کهنه کالایت بخوانم ، بی خریدارت کنم

بعد از این لاف و صفا و مهر با مردم مزن

خلق را آگاه از طبع ریا کارت کنم

ای سبکسر، دوست می داری سبکسر تر ز خویش

با خبر شهری از آن گفتار و کردارت کنم

هر کجا گویم که هستی وین زبان بازی ز چیست

تا ابد در بند تنهایی گرفتارت کنم

تو ظاهــــرساز و من حقگـــو، ندارد غیــر از این حاصل

من و از کس بریدنها، تو و ناکس نوازی‌ها

  • ترانه‌ها:

کودکی، نگرانم، رفتم که رفتم (آهنگ‌ها از علی تجویدی)، نوای دل، تنهایی (آهنگ‌ها از جواد لشکری)، شب زنده دار و طاووس (آهنگ‌ها از پرویز یاحقی)، از تو گذشتم (آهنگ از حبیب‌الله بدیعی). از اشعار ماندگار وی می‌توان به عجب صبری خدا دارد، لوح مخدوش با مطلع “من نگویم که به درد دل من گوش کنید، بهتر آن است که این قصه فراموش کنید و از ترانه‌های بسیار خاطره انگیز و مشهور وی می‌توان به یاد کودکی، خواب نوشین و آشفته حالی اشاره کرد.

  •  نوشته‌ها:
  1. ای شمع ها بسوزید
  2. فطرت
  3. خورشید شب
  4. حافظ برخیز
  5. دوره تاریخ ایران– منظوم
  6. شاهکار: دوره تاریخ ایران (منظوم) در چهارده جلد
  7. در خرابات مغان

فرزند وی حسین معینی کرمانشاهی در صدد چاپ صحیح اشعار ترانه‌های پدر خویش برآمد که کتاب خواب نوشین، راز خلقت و حکایت نگفته نتیجه این کوشش است.

  • فیلم‌نامه:

رحیم معینی کرمانشاهی در اقتباس از برادران کارامازوف نوشته‌ی فئودور داستایوسکی فیلمنامه‌ی وسوسه شیطان را نوشت که با کارگردانی محمد زرین دست بر پرده سینما نقش بست.

  •  فعالیت‌ها:
  1. دارای سابقه کار ادبی از سال‌های ۱۳۲۰
  2. مدیرروزنامه “سلحشوران غرب” در سال‌های ۱۳۳۲-۱۳۲۸
  3. ترانه سرایی ازاوایل دهه ۱۳۳۰ و کار در رادیو تهران و وارد کردن مضمون‌های تازه و تأکید بر تصویرسازی در ترانه سرایی.
  • درگذشت

رحیم معینی کرمانشاهی در روز سه شنبه ۲۶ آبان ۱۳۹۴ در سن ۹۳ سالگی در بیمارستان جم درگذشت و در بهشت سکینه شهر کرج دفن شد. معینی کرمانشاهی از سال ۸۷ به دلیل کهولت سن و بیماری‌های ناشی از این مسئله، با بیماری دست و پنجه نرم می‌کرد.

رحیم معینی کرمانشاهی

عکسی از دوران جوانی رحیم معینی کرمانشاهی

رحیم معینی کرمانشاهی

عکسی از رحیم معینی کرمانشاهی، روزنامه نگار، شاعر و نویسنده

رحیم معینی کرمانشاهی

عکسی از شاعر معاصر کُرد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.