امروز برابر است با :2 اسفند 1402

دیواندره

شهر دیواندره مرکز شهرستان دیواندره در استان کردستان در غرب ایران است.

شهر دیواندره مرکز شهرستان دیواندره در استان کردستان در غرب ایران است.

شهر دیواندره که از طرفی رشته کوه‌های هوازو و از طرفی دیگر منطقه‌های بیجار گروس و تیلکو آن را احاطه کرده‌اند. غارکرفتو با فاصله ۷۲ کیلومتر در شمال غربی شهرستان دیواندره قرار دارد که نمونه‌ای بارز از دوران زندگی پیشینیان مردمان کُرد در این منطقه می‌باشد. از مناطق دیدنی دیواندره منطقه چهل چشمه و سارال می‌باشد که هر سال در اواخر خرداد ماه جمعیت زیادی از مردم کردستان و ایران را به سوی خود می‌کشد. سد سیاه زاغ از سدهای استان کردستان ایران می باشد که در نزدیکی شهر دیواندره واقع شده‌است.

در شهرستان دیواندره قومیت‌ها و طوائفی همچون گوران، ایل گلباغی، تیلکوئی، جاف، منمی (مندمی)، برازی، خواجه‌وند، ایل کلهر، طایفه زند و قاقالی وجود دارد. اخیراً این عناوین در منطقه پررنگ شده و نه تنها صرفاً جنبه محلی نداشته بلکه از قدیم جنبه فراگیر در بین اکراد داشته‌است، اما هیچ گونه وجه تمایزی بین افراد وجود نداشته و تمام قشرها همزیستی مسالمت آمیزی با هم دارند.

وجود آثار باستانی غار کرفتو نشانگر وجود تمدن و حیات تا دو هزار سال قبل از میلاد در این منطقه می‌باشد. زبان گویش مردم کُردی اردلانی و دارای لهجه مخصوص هر منطقه می‌باشد. و روستای وزمان در بخش مرکزی دهستان قراتوره یکی از قدیمی‌ترین روستاهای این شهرستان می‌باشد.

نام دیواندره

  • نام اصلی دیواندره در ابتدا (نیوان دره) به معنی شهری میان دو دره بوده که با گذشت مدت زمانی از زندگی قشرها و مردم‌های مختلف این نام از نیوان دره به دیواندره تغییر یافته‌است.
  • دیواندره از دو کلمه (دیوان + دره) تشکیل شده‌است، دیوان یعنی جایگاه و محل قانون، عدالت و جای حل اختلافات و چون این دیوان خانه معروف گشته‌است.
  • دیواندره همچون کلمه دیولان که شهری نزدیک به آن است از کلمه باستانی دیو به معنای خدا ساخته شده‌است؛ یعنی دره خدایان.

 

  • تاریخچه دیواندره

شهرستان دیواندره در حال حاضر شامل دهستان های قراتوره، حومه دیواندره، حسین آباد شمالی، چهل چشمه، کوله و سارال می باشد. این دهستان ها در گذشته، سه بلوک از هجده بلوکی بوده که در زمان قاجاریه محدوده ایالت کردستان را تشکیل می داده اند. این منطقه از دیر باز محل عبور عشایر بوده و به عنوان ییلاق مورد استفاده قرار می گرفته است. شهرستان دیواندره از زمان صفویه به بعد تحت نفوذ دو شهر بزرگ استان کردستان(سنندج در جنوب و سقز در شمال) بوده است.

با تقویت راه سنندج – سقز، به تدریج روستای دیواندره در وسط این راه، به عنوان یک مرکز جمعیتی و بین راهی گسترش می یابد و در سال های اوایل دهه ی پنجاه شمسی به صورت یک شهر کوچک پا به عرصه ی وجود می نهد. بنابراین مهم ترین عامل در ایجاد شهر دیواندره موقعیت میان راهی آن بوده است.

در کنار این عامل با توجه به رشد اقتصادی – اجتماعی منطقه و افزایش ارزش افزوده، ایجاد یک مرکز جمعیتی به صورت شهر برای تجمع و انباشت ثروت و مبادله کالا ضرورت می یابد . بدیهی است که این مرکز باید بهترین دسترسی را با شهرهای بلافصل آن و بالاخص مرکز استان، داشته باشد.

چنین نقطه سکونتی روستای دیواندره بود که از سال های دهه ی چهل به بعد روند تبدیل آن به شهر آغاز شد. در سال ۱۳۴۵، دیواندره یکی از بخش های شهرستان سنندج بوده و پرجمعیت ترین روستای آن دیواندره بوده که ۱۸۲۲ نفر جمعیت داشته است.

  • زبان مردم دیواندره

زبان گویش مردم شهرستان دیواندره کُردی سورانی و دارای لهجه اردلانی می باشد.

  • مذهب دیواندره

مردم دیواندره اکثریت مسلمان و سنی شافعی مذهب اند.

  • جمعیت دیواندره

جمعیت شهرستان دیواندره بر طبق سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹5، برابر با ۳۰٬۰۰۴ نفر بوده‌است.

  • موقعیت جغرافیایی دیواندره

دیواندره در فاصله ۹۸ کیلومتری شمال سنندج با وسعت ۴۲۰۳ کیلومتر مربع و با ۱۸۵۰ متر ارتفاع از سطح دریا ، در ۴۷ درجه و یک دقیقه شرقی از نصف النهار گرینویچ و ۳۵ درجه و ۵۴ دقیقه عرض جغرافیایی قرار گرفته است، که از شمال با تکاب، از شرق با شهرستان بیجار، از شمال غربی با سقز، از غرب با مریوان و از جنوب با سنندج همسایه می باشد.

  • آب و هوا دیواندره

شهرستان دیواندره دارای زمستان‌های سرد و طولانی و تابستان ملایم و معتدل و در فصل بهار بارانی می‌باشد. تغییرات دمای سالانه دما از ۲۰ – تا ۳۲ + درجه می‌باشد. تعداد روزهای یخ بندان در سال برابر ۱۳۵ روز خواهد بود.

  • آداب و رسوم

آداب و رسوم و فرهنگ مردم شهرستان دیواندره برگرفته از آداب و فرهنگ آریائی ها بوده و هماهنگ با سایر ملت ایران مراسمات ملی و مذهبی را نیز برگزار می نمایند. در شهرستان دیواندره قومیت ها و طوائفی همچون گوران، تیلکوئی، جاف، گلباغی، خواجه وند، کلهر، منمی (مندمی) برازنده، زند و قاقالی وجود دارد. اما این عناوین در منطقه کم رنگ شده و صرفاً جنبه محلی داشته و هیچ گونه وجه تمایزی بین افراد نداشته و تمام اقشار همزیستی مسالمت آمیزی با هم دارند

  • جاذبه های تاریخی و گردشگری دیواندره

غار کرفتو: این غار در فاصله ۷۲ کیلومتری از شمال دیواندره در نزدیکی روستای یوزش باش کندی قرار دارد و ازپر جاذبه‌ترین مکان های گردشگری استان می‌باشد. کتیبه‌ای یونانی بر سر در یکی از اتاق‌های طبقه سوم وجود دارد که از این غار به عنوان معبد هراکلس نام برده‌است.

شهرستان دیواندره همچنین غار باشقشلاق و غار قالوجه نیز در وجود دارد.

منطقه چهل چشمه: در شمال غربی دیواندره کوه‌های چهل چشمه قرار دارد که هر ساله جمعیت زیادی از گردشگران و کوهنوردان از این منطقه دیدن می‌نمایند احی چهل چشمه مطلق به روستای آبباره می‌باشد که قدمتی کهن را دار است روستای خوش آب وهوا است که در تمام فصل‌های سال این منطقه زیبایی خاص خودرا دار می‌باشد.

منطقه سارال: یکی از مناطق بومگردی (اکوتوریستی) استان است که در غرب دیواندره واقع می‌باشد.

اماکن باستانی در سطح شهرستان دیواندره متشکل از ۳ بنای تاریخی :

  1. عمارت سالار سعید: در روستا وزیر که بیشتر از ۳۰۰ سال قدمت دارد .
  2. حمام قدیمی پنجه سفلی: که در دل خاک جای دارد و دارای خزانه و سردرهای چشم انداز خوبی می باشد .
  3. قلعه کهنه روستای آغاجری: که بیشتراز ۲۰۰۰ سال قدمت دارد و ۴۶ تپه باستانی که شاخص آنها تپه رش در شمال غربی روستای وزیر که این اثر مربوط به هزاره اول قبل از میلاد می باشد .

تپه باستانی مرسوم به شهر سبز روستای زاغه علیا مربوط به هزاره اول قبل از میلاد می باشد و ۵۵ محوطه باستانی که قدمت تاریخی دارد محوطه باستانی کوجاری در روستای بایزید آباد و دارای سفال های متنوع که از دوران های مختلف تاریخی در ان مشاهده می گردد و همچنین منطقه باستانی بان کلک (واقع در دشت کانی نیمه روژه) مربوط به هزاره اول قبل از میلاد می باشد.

غار کرفتو

عکسی از غار کرفتو در شهرستان دیواندره

عکسی از نمای داخلی غار کرفتو در شهر دیواندره

دیواندره

عکسی از شهرستان دیواندره

1 یک پینگ

  1. پینگ بک: زکریا مرادی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.