امروز برابر است با :2 اسفند 1402

دکتر سوران کردستانی

دکتر سوران کردستانی، نویسنده، شاعر و محقق معاصر كورد در ۴ بهمن ۱۳۳۴ در سنندج به دنیا آمد.

دکتر سوران کردستانی، نویسنده، شاعر و محقق معاصر كورد در ۴ بهمن ۱۳۳۴ در سنندج به دنیا آمد.

دوران زندگی و تحصیلات

دکتر سوران کردستانی از خاندان سادات و مشایخ مردوخی هورامان (اورامان) کردستان ايران و نواده دختر آيت الله شيخ محمد مردوخ كردستانی است. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه خویش را در شهرهای سنندج،كرمانشاه، تهران، مشهد، اردبيل، مهاباد و اروميه پی‌گرفته و در سال ۱۳۵۵ از دبيرستان خوارزمی شماره ۳ (ارشاد) تهران، به اخذ دیپلم در رشته طبیعی نائل گردید.

دکتر سوران کردستانی به موازات تحصیل در رشته‌ی پزشکی در دانشگاه تهران، تحقیقات فرهنگی خویش را در زمینه‌های (تاریخ، زبان‌شناسی، و جامعه‌شناسی، شناخت ادیان و فرهنگ اقوام و ملل خاورمیانه) آغاز کرد و اکنون پس از ۴۰ سال (از ۱۳۵۲ تا ۱۳۹۲) تحقیق در زمینه‌های یادشده، متجاوز از یکصد اثر علمی و فرهنگی تالیف، چاپ و منتشر نموده و قریب به ۱۰۰۰ مقاله‌ی تحقیقی به رشته‌ی تحریر درآورده است که توسط وب‌گاه رکوردهای جهانی الخیرات به عنوان پرکارترین و فعالترین محقق زبان و ادبیات و تاریخ کُرد، نخستین نمایشگاه‌های کردستان شناسی برای اولین بار در تاریخ کُرد، برپایی نخستین کلاس‌های آموزش زبان کُردی در ایران در سال‌های بعد از انقلاب در کردستان ایران، شناخته شده است.

دکتر کردستانی با زبان‌های انگلیسی، فارسی، عربی، ترکی آذربایجانی، زبان‌های باستانی ایران (اوستایی و پهلوی) و دیگر زبانهای زنده ایرانی (تاتی، تالشی، طبری و گیلکی) آشناست و با زبان مادریش کُردی (با تمام لهجه‌ها و زیر لهجه‌ها) مأنوس است. او در زمینه‌ی شناخت گیاهان شفابخش ایران و طب سنتی کردستان نیز مطالعات و تحقیقات مستمری داشته است.

تدریس خصوصی زبان و ادبیات کُردی

تدریس خصوصی زبان و ادبیات کُردی برای نخستین بار در ایران (پس از انقلاب)، در دو مقطع زمانی:

  • ارومیه، ۱۳۷۱، با برگزاری مراسم افتتاحیه در دانشگاه ارومیه و راه‌اندازی کلاس‌ها و تدریس به مدت دو ترم در محل انتشارات صلاح‌الدین ایوبی
  • سنندج، ۱۳۷۳، به‌طور خصوصی و در محل دفتر مشاور فرهنگی استاندار کردستان واقع در روبروی استانداری، به مدت دو ترم و نیز اعطای گواهی شرکت در کلاس‌ها به زبان‌آموزان

برنامه‌های تلویزیونی

  • ترجمه سریال تلویزیونی امیرکبیر، به زبان کُردی، برای صدا و سیمای مرکز مهاباد، ۱۳۶۸
  • تحقیق و نویسندگی یک فیلم مستند ۴۵ دقیقه‌ای تلویزیونی، به نام “از شیر مرغ تا جان آدمیزاد”، در زمینه بازارهای هفتگیِ سنتی منطقه کُردنشین مکریان، به کارگردانی مرحوم علی بهرامی، برای صدا و سیمای مرکز مهاباد، ۱۳۷۴
  • تحقیق و نویسندگی و تهیه یک فیلم مستند ۴۵ دقیقه‌ای تلویزیونی، به نام “مهر اهل بیت پیامبر (ص) در میان کردان”، برای صدا و سیمای مرکز مهاباد، تابستان ۱۳۷۵
  • کار تحقیق یک فیلم مستند تلویزیونی در زمینه عشایر کرد ماکو، برای صدا و سیمای مرکز مهاباد، ۱۳۷۶
  • کار تحقیق یک مستند تلویزیونی در زمینه گیاهان دارویی کردستان، برای صدا و سیمای مرکز مهاباد، ۱۳۷۶
  • کار تحقیق یک مستند تلویزیونی در زمینه جاذبه‌های سیاحتی منطقه کردنشین مکریان، برای صدا و سیمای مرکز مهاباد، ۱۳۷۶
  • کار تحقیق و نویسندگی و تهیه یک مجموعه مستند پانصد دقیقه‌ای تلویزیونی، به نام “ژیانی کورده‌واری”، در زمینه کردستان‌شناسی، برای شبکه استانی آذربایجان غربی و صدا و سیمای مرکز مهاباد، ۱۳۷۷

برنامه‌های رادیویی

  • نویسندگی یک مجموعه برنامه رادیویی، به زبان کُردی به نام “ئاوینه‌ی ژیان”، برای صدا و سیمای مرکز مهاباد، ۱۳۶۸
  • نویسندگی یک مجموعه برنامه رادیوییِ روزانه، به زبان کُردی به نام “گه‌نجینه‌ی فه‌رهه‌نگ و ئه‌ده‌ب”، به مدت یک سال و در حجمی بالغ بر ۱۷۵ برنامه نیم ساعته، برای صدا و سیمای مرکز مهاباد، ۱۳۷۵
  • نویسندگی وکارشناسی هفت مجموعه برنامه دینی و فرهنگی و ادبیِ رادیویی، به زبان کُردی، در خلال سه سال (۱۳۷۴ الی ۱۳۷۷)، برای برنامه کُردی فرستنده برون مرزی تهران
  • نویسندگی وکارشناسی یک مجموعه برنامه یک ساعته، به زبان کُردی به نام “جنگ نوروزی ۷۶”، برای برنامه کردی فرستنده برون مرزی تهران، نوروز ۱۳۷۶
  • نویسندگی وکارشناسی یک مجموعه برنامه هفتگی رادیویی (جنگ ادبی ـ فرهنگی)، به زبان کُردی به نام “که‌شکول”، برای رادیوی کُردی فرستنده برون مرزی تهران، ۱۳۷۷

فعالیت‌های نمایشگاهی

  • نخستین نمایشگاه خصوصی ایرانشناسی ـ کردستان‌شناسی، سالن شهرداری مهاباد، به مناسبت هفته وحدت، مهاباد، ۱۳۷۲
  • دومین نمایشگاه خصوصی ایران‌شناسی ـ کردستان‌شناسی، در محل موزه سنندج، ۱۳۷۲
  • سومین نمایشگاه خصوصی ایران‌شناسی ـ کردستان‌شناسی، سالن شکوفه‌های سازمان تبلیغات اسلامی سنندج، ۱۳۷۳
  • چهارمین نمایشگاه خصوصی ایران‌شناسی ـ کردستان‌شناسی، سالن نگارخانه ارشاد اسلامی سنندج، ۱۳۷۴
  • پنجمین نمایشگاه خصوصی ایران‌شناسی ـ کردستان‌شناسی، سالن شهرداری مهاباد، ۱۳۷۴
  • ششمین نمایشگاه خصوصی ایران‌شناسی ـ کردستان‌شناسی، سالن تربیت بدنی سردشت، به مناسبت دهه فجر، ۱۳۷۴
  • هفتمین نمایشگاه خصوصی ایران‌شناسی ـ کردستان‌شناسی، سالن شهرداری مهاباد، ۱۳۷۵
  • هشتمین نمایشگاه خصوصی ایران‌شناسی ـ کردستان‌شناسی، طبقه تحتانی پاساژ عباسی بوکان، خرداد ۱۳۷۵
  • نهمین نمایشگاه خصوصی ایران‌شناسی ـ کردستان‌شناسی، سالن شهرداری مهاباد، ۱۳۷۶

آثار دکتر سوران کردستانی

از وی علاوه‌ بر انجام ده‌ها تحقیق علمی، نگارش مقالات و شرکت در جشنواره‌های ملی و بین‌المللی، کتاب‌های زیر به دو زبان کُردی و فارسی چاپ و منتشر شده‌اند:

  • ریزمان: پیرامون دستور زبان کُردی، تهران: انتشارات عطایی، ۱۳۵۹
  • تقویم سوران (به کُردی: ڕۆژمێری سۆران)‏: نخستین تقویم جیبی رنگی سه زبانه کُردی، فارسی و عربی، تهران: ۱۳۶۳
  • کُردی بیاموزیم (به کُردی: کوردی فیر بین)‏، بانه: انتشارات ناجی، ۱۳۶۵
  • اکسیر زیبایی: بهداشت پوست و مو از دیدگاه طب جدید و طب سنتی و گیاه درمانی علمی، بانه: انتشارات ناجی، ۱۳۶۵
  • رساله‌ی عشق: شرح ادبی ـ عرفانی دیوان شعری سید عبدالرحیم مولوی کرد به زبان کُردی، ارومیه: انتشارات صلاح‌الدین ایوبی، ۱۳۷۰
  • چه‌پکی نه‌رگس: ده‌سته‌شیعر بۆ منداڵان/ اشعار کودکانه، سنندج: ۱۳۷۴
  • دوو رشته یاقووت و مه‌رجان: هزار نام کُردی برای دختران و پسران، سنندج: ۱۳۷۴
  • خوا یارت بو: شرح منظومه‌ای در عقاید اسلامی به زبان کُردی، اثر مرحوم ملا عبدالله دشی مفتی کردستان (پدر بزرگ کاک احمد مفتی‌زاده‌)، سنندج: ۱۳۷۴
  • ڕۆڵه بزانی: شرح منظومه‌ای در عقاید اسلامی به زبان کُردی، اثر مرحوم ملا خضر رواری (رودباری)، سنندج: ۱۳۷۴
  • آموزش مقدماتی زبان کُردی، ارومیه: ۱۳۷۰
  • کوردی فیر بین: بۆ پۆلی یه‌که‌م (برای کلاس اول)، سنندج: ۱۳۷۳
  • کوردی فیر بین: بۆ پۆلی دووه‌م (برای کلاس دوم)، سنندج: ۱۳۷۳
  • منظومه کُردی سلام بر شاهو (به کُردی: شاهۆ گیان سڵاو)‏، سنندج: ۱۳۷۴
  • رنج زندگی (به کُردی: ژینه‌ژان)‏: اتوبیوگرافی سوران کردستانی به زبان کُردی همراه با چند قطعه از اشعار وی، سنندج: ۱۳۷۴
  • قباله‌های کهن اورامان: کهنترین اسناد مکشوفه زبان کُردی باستان، با مقدمه‌ای درباره پژوهش‌های اورامان شناسی و کردستان شناسی و ایران شناسی.
  • کُردی هنر است، کُردی شکر است: چاپ هفتم، ۱۱ دی ماه ۱۳۷۸
  • طرح لتعارفوا (نظریه‌ی شناخت تکاملی و متقابل فرهنگ‌ها)، نقدی بر تئوری پایان تاریخ فرانسیس فوکویاما و برخورد تمدن‌های ساموئل هانتینگتون، سنندج: ۱۱ دی ماه ۱۳۷۸
  • مصاحبه با سوران کردستانی: زمستان ۱۳۷۸
  • ضرورت احیاء و اشاعه زبان و فرهنگ ملی و قومی: همراه با تاریخچه‌ای از کوشش‌های خدمتگزاران فرهنگ و زبان و ادبیات کُردی در کردستان ایران: زمستان ۱۳۷۸

درگذشت دکتر سوران کردستانی

دکتر سوران کردستانی نویسنده، شاعر و محقق ۵۷ ساله‌ی معاصر کُرد، پس از مدتی جدال با بیماری، روز پنجشنبه ۲۹ فروردین‌ماه‌ 1392، در بیمارستانی در تبریز درگذشت.

دکتر سوران کردستانی

عکسی از دکتر سوران کردستانی نویسنده بزرگ کورد

دکتر سوران کردستانی

عکسی از دکتر سوران کردستانی و مرحوم ميرزا ابراهيم افخمی شاعر بوکانی

دکتر سوران کردستانی

عکسی از نویسنده، شاعر و محقق معاصر كورد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.