امروز برابر است با :2 اسفند 1402

بیجار

بیجار، یکی از شهرهای استان کردستان و از قدیمی‌ترین شهرهای ایران است.

بیجار، یکی از شهرهای استان کردستان و از قدیمی‌ترین شهرهای ایران است.

شهر بیجار یکی از شهرهای قدیمی و باستانی در ایران در منطقه کردستان، مرکز شهرستان بیجار می باشد که تاریخ پر فراز و نشیبی را تجربه کرده است؛ بیجار در گذشته مرکز ولایت گروس بوده ‌است و همچنین زادگاه افراد سرشناسی در طول تاریخ ایران بوده آداب و رسوم محلی متعددی دارد که مردم این شهر همچنان به آن‌ ها پایبند هستند.

  • پیشینه تاریخی بیجار

بیجار شهری است بسیار قدیمی و تاریخی، برخی از مورخان قدمت آن را به هزاره سوم پیش از میلاد مسیح نسبت می‌دهند.

  • نام بیجار

نام شهر بیجار، برگرفته از درختان بید فراوان در منطقه بوده که آن‌جا بیدزار نام داشته‌است. در زبان کُردی به بید (بی) و به زار (جار) گفته می‌شود، می‌توان گفت بیجار دگرگون شده کلمه بیدزار می باشد. بیجار کلمه‌ای است که ریشه در زبان پهلوی دارد، و چون زبان کُردی با زبان پهلوی قرابت خاصی دارد، با این نظر که (بی) از زمان‌های گذشته و در موارد مختلف، مصحف یا لهجه‌ای از بید (درخت بید) بوده‌است و جار نیز پسوند مؤخر امکنه و لهجه‌ای از (زار) بوده‌است، با توجه به اینکه در کتاب ترجمه تاریخ طبری هم به معنای (زار) به‌کار رفته‌است؛ پس می‌توان گفت: بی‌جار – بیجار، کلمه‌ای به معنای بیدزار بوده‌است.

در اسناد قدیمی نوشتن بیدجار رواج داشته‌است، همچنین در بعضی زبان‌های غربی این شهر با نام بیدجار شناخته شده‌است.

  • زبان مردم بیجار

اهالی شهر بیجار به زبان کُردی سورانی با لهجه‌ی گروسی (به کُردی: گه‌ڕووسی) و اقلیت ترکی سخن می‌گویند، همچنین در منطقه بیجار گروس به گویش‌های کلهری و گورانی نیز تکلم می‌کنند.

  • مذهب بیجار

مردم شهر بیجار پیرو دین اسلام و مذاهب تشیع و تسنن هستند.

  • جمعیت بیجار

جمعیت شهر بیجار بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ برابر با ۵۶٫۸۵۷ نفر می‌باشد. آمار مهاجرت مردم این شهر بسیار بالاست، دلایل عمده‌ای همچون بیکاری و کمبود امکانات مسبب این امر هستند.

  • موقعیت جغرافیایی بیجار

این شهر با ۱٬۹۴۰ متر ارتفاع از سطح دریا، از مرتفع‌ترین شهرهای ایران به حساب می‌آید، شهر بیجار از لحاظ ارتفاع ۷۷۰ متر از تهران و ۴۲۵ متر از سنندج بلندتر است.

فاصله شهر بیجار تا سنندج مرکز استان کردستان ۱۴۲ و تا شهر تهران ۴۷۲ کیلومتر می‌باشد.

شهر بیجار از شمال غربی به کوه نقاره کوب با ارتفاع ۲٬۲۱۰ متر و از مغرب به کوه نِسار با ارتفاع ۲٬۳۵۰ متر و از جنوب غربی به کوه بادامستان با ارتفاع ۲٬۲۲۵ متر محدود می‌شود.

  • آب و هوا بیجار

بیجار منطقه‌ای کوهستانی می باشد، با آب و هوایی سرد و خشک.

  • کوه‌های بیجار

بیجار منطقه‌ای است کوهستانی در امتداد سلسله جبال غربی ایران و یک سوم اراضی آن تقریباً کوهستانی می باشد. نوع زمین و ساختمان آن مرکب از سنگ‌هایی رسوبی مخصوصاً ترکیبات رسی و آهکی و شنی مخلوط می‌باشد که مربوط به دگرگونی‌های دوران سوم زمین‌شناسی است.

کوه‌های شمالی بیجار بیشتر خاکی می باشد و از شمال غرب به جنوب شرق کشیده شده‌اند و خط‌الراس آن حد طبیعی بین شهرستان بیجار با شهرستان‌های تکاب و ماه‌نشان می‌باشد. بلندترین قله‌های این رشته کوه‌ها عبارتند از امامزاده ایوب انصار، زرنیخ، و شاه‌نشین.

کوه‌های جنوب بیجار خط‌الراس آن‌ها حد طبیعی بین شهرستان بیجار و شهرستان قروه می‌باشد؛ و بلندترین قله‌ی آن زیره با ارتفاع ۲٬۶۴۲ متر است.

کوه‌های مرکزی بیجار تقریباً موازی با کوه‌های شمالی کشیده شده‌است و از نزدیکی شهر بیجار و پیرتاج گذشته و به کوه‌های فرقان متصل می‌گردد. بلندترین قله‌های آن شامل سرقیصه، نقاره کوب، پنجه‌علی، تماشا، حمزه عرب و چنگ الماس می‌شود.

  • مناطق دیدنی و گردشگری بیجار

از جمله مناطق گردشگری شهرستان بیجار به موارد زیر می‌توان اشاره نمود:

در فاصله ۱۵ کیلومتری شمال غرب شهر بیجار منطقه‌ ای با پوشش گیاهی متنوع وجود دارد که رودخانه‌ ها و چشمه های متعددی در آن جاری است و به نام منطقه حفاظت شده بیجار شناخته می ‌شود؛ قزل اوزن یکی از پرآب ترین رودخانه ‌های استان کردستان به شمار می ‌آید که به همراه رودخانه قمچقا در این منطقه حفاظت شده در جریان هستند.

چشمه حاج زاغه سی، کله شیر، سید شهاب و قره بلاغ از چشمه های مهم و پر آب در این منطقه هستند که بخش عظیمی از آب این منطقه برای ادامه حیات در فصل تابستان و پاییز را فراهم می ‌کنند؛ ۳۰ گونه پستاندار، ۱۴۰ گونه پرنده و ۲۰ گونه خزنده از گونه های جانوری شناخته شده در این منطقه حفاظت شده می باشند.

  • پیست اسکی نسار

یکی از خاص ترین پیست های اسکی در ایران در دامنه کوه نسار در شهر بیجار قرار گرفته است که در حدود ۱۱۲ هکتار وسعت دارد و با توجه به اینکه مشرف به شهر است از جمله پیست‌های اسکی در ایران به شمار می‌ آید که دسترسی آسانی دارد.

  • مسجد خسروآباد گروس

روستای گروس میزبان یکی دیگر از دیدنی های بیجار می باشد که بنای مذهبی و تاریخی مربوط به دوران قاجاریه در ایران است.

مسجد خسرو آباد گروس که توسط خسروخان اردلان با پلان شبستانی بنا شده؛ این مسجد شش ستون مدور با قطور آجری و سقف دارای پانزده گنبد است که از ویژگی های آن به شمار می‌آید؛ این مسجد زیبا که به ثبت ملی رسیده آجرکاری های متنوعی دارد و جزء مساجد تک ایوانی در ایران به شمار می ‌آید.

  • بازار سنتی بیجار

بازار سنتی که از دیدنی های بیجار به شمار می‌ آید متعلق به دوران صفوی است که متأسفانه در اثر حمله کریم خان زند به این شهر و بعدها در اثر حملات جنگ جهانی اول آسیب های جدی به بنای آن وارد شد.

این بازار سنتی که در بافت قدیمی شهر بیجار قرار دارد امروزه مورد بازسازی قرار گرفته و تیمچه حاج شهباز و سرای امیر تومان از قسمت های اصلی این بازار تاریخی هستند.

  • برج آجری اشقون بابا

اشقون بابا نام برج آجری از دیدنی های بیجار است که تاریخ ساخت و بنای آن به قرن ۶ هجری قمری باز می ‌گردد؛ این برج تاریخی که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است در حال حاضر تنها دیوارهای آجری آن به یادگار مانده و بخش های زیادی از بنای آن در مرور زمان تخریب شده است.

  • برج ینگی ارخ

روستای ینگی در شهر بیجار میزبان بقایای به جامانده از قلعه ‌ای تاریخی مربوط به دوران صفویان می باشد که ینگی ارخ نام دارد؛ بر اساس بقایای به جا مانده از این برج، در ساخت آن از سنگ لاشه تراش خورده و ملات ساروج نیم پخت استفاده شده است.

  • برج اوچ گنبد خان

در شمال غرب شهر بیجار در فاصله ۷۵ کیلومتری، بقایای برج سنگی با پلان دایره ای به نام اوچ گنبدخان وجود دارد که در حدود ۶ متر ارتفاع دارد و قدمت آن به دوران صفویه باز می‌ گردد؛ کاربری این برج نیز مانند برج ینگی ارخ، احتمالا به عنوان اقامتگاه بین راهی بوده است.

  • پل صلوات‌ آباد

در روستای صلوات آباد بر روی طولانی ترین و پرآب ترین رودخانه منطقه، به نام قزل اوزن، یک پل با ۸ دهانه مربوط به دوران صفویان به یادگار مانده که دهانه های این پل تاریخی که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است؛ لازم به ذکر است به صورتی طراحی شده اند که از سمت شمال به جنوب از بزرگی آن ‌ها کم می ‌شود.

  • پل قجور

یکی دیگر از پل های تاریخی شهر بیجار که عنوان مرتفع ترین پل استان کردستان را به خود اختصاص داده، بر روی رودخانه قزل اوزن ساخته شده؛ پل قجور در مسیر کاروان روی در جاده زنجان به بیجار احداث شده و مورد استفاده قرار می‌ گرفته است.

  • پل گل قشلاق

این پل تاریخی که قدمت آن به دوران حکومت ایلخانیان در ایران باز می ‌گردد در روستای گل قشلاق از توابع شهر بیجار به یادگار مانده است.

  • تپه قلعه

از دیدنی های بیجار که از دوران پس از اسلام در این شهر به یادگار مانده؛ تپه قلعه یا چنگیز قلعه نام دارد که در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است؛ بر اساس روایات تاریخی پس از حمله مغول به بیجار، چنگیز در ۱۰ کیلومتری این شهر و در بالای کوه قلعه‌ای برای اقامت خود ساخت؛ به همین دلیل به این مکان تاریخی چنگیز قلعه گفته می ‌شود.

  • تپه چغا

بیجار میزبان یک تپه تاریخی است که قدمت آن به هزاره دوم قبل از میلاد مسیح نسبت داده شده و در روستای دارغیاث قرار دارد؛ به این دلیل به این تپه چغا گفته می‌ شود که دور آن توسط زمین‌ های هموار احاطه شده است.

  • تپه سراب گرگین

این تپه تاریخی نیز یادگاری از دوران ساسانیان است که در روستای گرگین در شهر بیجار قرار دارد و مانند سایر تپه های باستانی این منطقه در فهرست آثار ملی ثبت شده است.

  • تپه قبا سرخ

تپه قبا سرخ در شهر بیجار میزبان یادگاری از دوران ساسانیان در ایران است که تپه باستانی قباسرخ نام داشته و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

  • قلعه قمچقای

در روستایی به نام قمچقای قلعه ‌ای باستانی و قدیمی وجود دارد که قدمت آن مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد مسیح است؛ این قلعه تاریخی از دیدنی های بیجار که در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده میزبان یکی از قدیمی ترین کتیبه ها در ایران است که بر اساس یافته‌های باستان شناسی با نقش هیروگلیف و به خط هیراتیک است.

  • قلعه بانو

در مرکز شهر بیجار قلعه تاریخی و باستانی وجود دارد که قدمت آن به دوران هزاره دوم قبل از میلاد مسیح نسبت داده شده است و قرارگیری آن در مرکز شهر، سند و گواهی بر قدمت باستانی این شهر خواهد بود.

  • حمام یاسوکند

حمام تاریخی یاسوکند از دیدنی های بیجار می باشد که از لحاظ معماری اهمیت فراوانی دارد؛ معماری این بنا به شکلی طراحی شده که دارای مدخل ورودی، هشتی، حمام سرد و گرم، توان، خزینه، اتاق تقسیم آب و غیره می باشد. قدمت این حمام تاریخی به دوران ایلخانی مربوط می ‌شود و جزو آثار ملی ایران به شمار می‌ آید.

بیجار

عکسی از منطقه حفاظت‌شده بیجار

بیجار

عکس هوایی از نمای کلی شهر بیجار

بیجار

عکسی از شهر تاریخی بیجار

2 یک پینگ

  1. پینگ بک: سعید آقاخانی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  2. پینگ بک: فرهاد اصلانی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.