امروز برابر است با :2 اسفند 1402

بررسی نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن شهرستان بانه در سال 1355

بانه شهری در استان کردستان واقع در مرز غربی ایران است. شهر بانه مرکز شهرستان بانه می باشد.

شهرستان بانه یکی از شهرهای استان کردستان واقع در مرز غربی ایران است. شهر بانه مرکز شهرستان بانه می باشد.

  • بررسی نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن شهرستان بانه در سال 1355 

شهرستان بانه یکی از شهرهای استان کردستان واقع در مرز غربی ایران است. شهر بانه مرکز شهرستان بانه در دامنهٔ شمالی رشته کوه‌های زاگرس، ۲۰ کیلومتری نوار مرزی ایران با عراق و جنوب غربی سقز و جنوب شرقی سردشت قرار گرفته‌است.

1 – خانوار و جمعیت

شهرستان بانه دارای 8519 خانوار شامل 50858 نفر جمعیت می باشد. تراکم جمعیت در هر کیلو متر مربع در آبان 1355 برابر 64/0 نفر می باشد. این رقم در آبان 1345 برابر 46/2 بوده است.

2- توزیع جعرافیایی جمعیت

شهرستان بانه فقط دارای یک شهر می باشد میزان شهر نشینی در آبان 1355، برابر 30/6 درصد می باشد. این میزان در آبان  1345 برابر 23/5 درصد بوده است.

                                            جدول توزیع خانوار و جمعیت بر حسب مناطق روستائی

مناطق خانور جمعیت
شهرستان بانه

 

 

مناطق شهری

 

 

شهر بانه

 

 

مناطق روستائی

 

8519

 

 

2945

 

 

2945

 

 

5574

 

مرد و زن مرد زن

50858

 

 

15552

 

 

15552

 

 

35306

 

26000

 

 

8215

 

 

8215

 

 

17785

 

 

24858

 

 

7337

 

 

7337

 

 

17521

 

1- سواد

در آبان 1355، از جمعیت شش ساله و بیشتر این شهرستان 24/2 درصد را افراد باسواد (کسانی که می توانند بخوانند و بنویسند) تشکیل میداده است.

جدول باسوادان در جمعیت شش ساله و بیشتر برحسب جنس ومنطق شهری و روستائی

مناطق مرد و زن مرد زن
شهرستان

مناطق شهری

مناطق روستائی

24/2

49/7

12/4

35/4

63/2

41/9

12/6

34/7

3/0

2- آموزش

در آبان 1355 در این شهرستان 45/3 درصد جمعیت 6-11 ساله 16/5 درصد جمعیت 14-12 ساله و 16/9 درصد جمعیت 15-19 ساله به تحصیل مشغول بوده اند.

                                              جمعیت درصد محصلان درجمعیت 6-19 ساله برحسب منطق شهری روستائی

مناطق 11-6 ساله 14-12 ساله 19-15 ساله

شهرستان

مناطق شهری

مناطق روستائی

45/3

83/0

27/3

16/5

78/9

12/6

16/9

48/8

3/1

 

جمعیت بر حسب جنس و تعداد خانوار در مناطق شهری و روستایی در آبان 1355

مناطق

جمعیت

تعداد خانوار

جمع مرد زن
شهرستان بانه

 

جمع مناطق شهری

 

شهر بانه

 

جمع مناطق روستائی

 

دهستان پشت آربابا

 

دهستان ننور

 

دهستان دشته تال

 

دهستان سبدلو

 

دهستان شوی

 

دهستان نمشیر

 

50858

 

15552

 

15552

 

35306

 

9487

 

6344

 

7859

 

1601

 

3576

 

6439

26000

 

8215

 

8215

 

17785

 

7422

 

3265

 

3975

 

791

 

1766

 

3266

 

24858

 

7337

 

7337

 

17521

 

4765

 

3079

 

3884

 

810

 

1810

 

3173

 

8519

 

2945

 

2945

 

5574

 

1484

 

1044

 

1205

 

251

 

567

 

1023

 

باید گفت که با تحقیقاتی که انجام گرفته سرشماری 1355 از سرشماری سال 1345 دقیق تر است.

بلند ترین قله کوه دهستان “نمشیردو سره نام دارد که 2339 متر از سطح دریا ارتفاع دارد.

کوخهائی در کوهپایه ها

قله مرزبور در شمال آبادیکشنه” واقع شده است. در این آمار که از سر شماری 1345 به دست آمده. اعم از آبادی و قهوه خانه یا کوخی که در جای به طور انفرادی ساخته شده باشد. بسیاری از کوخهای یک یا دو سه خانواری که جز یک آبادی می باشد جداگانه سرشماری شده است. این است که اسامی نقاط مسکونی نباید این تصویر را ایجاد نمایند که هر کدام از کوخهای مرزبور یک آبادی مستقل به حساب می آید. مانند قهوه خانه صالح در دهستان ننور و رفاعی در دهستان “سبدلو” که هیچ کدام آبادی مستقل به حساب نمی آیند.

شهربانه مرکز شهرستان بانه، شهر بانه است که با کوههای اطراف فاصله چندانی ندارد. ارتفاع آن از سطح دریا 1640 متر است.

از اطراف جنوب به کوهآربابا” از مشرق به “بابوس” از شمال به “دوزین” و از مغرب به ارتفاعات سلیمان بیگ و “بن رزان” محدود است.

آربابا کوهی است زیبا با تاکستانهای زیاد و جنگل طبیعی. به عقیده “کلودیوس جیمس ریچ” که در ماه سپتامبر 1820 میلادی از بانه دیدن کرده آربابا قسمتی از جبال زاگرس. ریچ ضمن خاطرات خود که تفضیل آن در قسمت تاریخی خواهد آمد می نویسد:

6 سپتامبر درساعت 7/5 در احمدآوا منزل کردیم وآن قریه ای است درجوار بانه.

منزل ما در محلی زیبا بلندهای آربابا قرار داشت و آن بخشی از زاگرس جنوب غربی است که فاصله آن از شهر برای سواره ده دقیقه می باشد. در آنجا تاکستان های دیدم  با مناظر زیبا و سلطان بانه گاهگاهی درآنجا برای تفریح چادر برپا می نماید. درختان زیبا بید نزدیک چشمه کاشته اند (حرارت 35 درجه نشان می داد) تاکنون بیدهای به این زیبای ندیده بوده ام.

وجه تسمیه بانه

کلمه بانه درمعنی به اردو گفته می شود چنانکه “بانه مازو” و “بانه مه ر” هنوز هم متداول است. بانه مازو آن است که چون پانزدهم مرداد فصل چیدن مازو فرا می رسد، گروه های متشکل از زنان و مردان و نیز دختران و پسران برای چند روز آبادی های خود را ترک می گویند و دستجمعی چند شبانه روزی بدون مراجمه به خانه به چیدان مازو می پردازد. “بانه مه ر” هم آن است که اغنام و احشام را در ماه دوم بهار قصد چرا به مراتع و ارتفاعات می برند. کلمه “بانه کاری” یعنی زندگی و کار سیار هم مصطلح است.

نام بانه به طور اعم به شهرستان به طور اخص به مرکز آن که شهر بانه اطلاق می شود. در چندین قرن پیش مرکز بانه را همان بانه می گفتند ولی اخیر ا برای بار دوم به “بروژه” بقتح باء تبدیل شده، به طوریکه اکنون گورستان شمال شرقی شهر را بانه کون “بانه کهنه” می نمایند و هم چنین “بروژه” برای دومین بار تجدید بنا شده چنانکه “بروژه کون” که یک آبادی چند خانواری می باشد در دو کیلو متری شمال شرقی شهر در دامنه کوه دوزین واقع است.

تا اواسط سده سیزدهم هجری، نام اصلی شهر بانه همان بروژه بود و قباله های هم وجود است. علت تغییر نام و جابه جا شدن محل شهر بانه، به واسطه شیوع متناوب بیماری های وبا و طاعون بوده که چند سال یک بار شایع می شده و جمع زیادی را بدیار نیستی می فرستاده است. در نتیجه منطق مسکونی بویرانه تبدیل می شده و چون بازماندگان، محل اولیه را آلوده و شوم می پنداشتند، مجددا درجای دیگری به ایجاد شهر و ده می پرداختند. این است که در بانه نام آبادی های “نیزه رو کون“، “بروژه کون“، “سیاومه کون“، “آرمرده کون“، “نوده کون” و غیره هم شنیده می شود که آبادی های با همان نام ها بدون کلمه کون (کهنه) وجود دارند.

گوشه ای از شهر بانه و کوه آربابا در جنوب آن

منظره ای از شهر بانه

 

 

 

 

 

نویسنده : محمدرئوف توکلی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.