امروز برابر است با :2 اسفند 1402

استان ایلام

ایلام از دیرباز جایگاه شهرنشینی و گهواره فرهنگی ایرانیان بوده‌است.

ایلام از دیرباز جایگاه شهرنشینی و گهواره فرهنگی ایرانیان بوده‌است.

استان ایلام با مساحت 19086 کیلومتر مربع، حدود 1.4 درصد مساحت کل کشور را تشکیل می دهد. این استان بیست و دومین استان از نظر وسعت محسوب می شود در غرب دامنه زاگرس در ناحیه ای کوهستانی و نیمه‌گرم قرار گرفته است. مرکز استان ایلام، شهر ایلام است که به علت زیبایی های طبیعی فراوانی که دارد عروس زاگرس نام گرفته است. تاریخ این شهر به دوره ساسانی بر می گردد و آثار زیادی از آن به دست آمده است. در کنار این محوطه تاریخی، موزه ای نیز قرار دارد که می توان بخشی از تاریخ سیمره و ایلام را در آن دید. همچنین این محوطه تاریخی در پهنه ای سبز و بی نظیر قرار گرفته و کوه های اطراف آن جاذبه ای برای طبیعت گردهاست. همسایگان استان ایلام از جنوب خوزستان، از شرق لرستان، از شمال کرمانشاه و از سمت غرب کشور عراق می باشند. ایلام در ابتدا بخشی از استان کرمانشاه بود اما در سال ۱۳۴۲ بر اساس تقسیمات کشوری، خودش به یک استان مجزا تبدیل شد. طی این تقسیمات، بخش‌هایی از لرستان و خوزستان نیز به ایلام ملحق شدند.

  • نام ایلام

ایلام در گذشته ده بالا نامیده می‌شد. بعدها به دلیل حکومت و ساخت و ساز حسینقلی خان ابوقداره والی پشتکوه، به حسین‌آباد معروف شد.

معانی دیگر ایلام عبارت میباشد از: طعام عروسی ساختن، (منتهی الارب) مهمانی عروسی کردن (تاج المصادر بیهقی)، یه طعام عروسی کسی را بردن، ولیمه دادن، مهمانی عروسی دادن و مجتمع و فراهم آمدن خوی و خرد (منتهی الارب)، (آنندراج)، (ناظم الاطبا). این معانی معانی همگی بامسمی و متناسب با ویژگی‌های منطقه‌ای و بومی ساکنان این نواحی می باشد. در محاورات و نقل قول‌ها، ذکر نام ایلام به صورت “عیلام” غلط می باشد؛ زیرا که عیلام با ع به معنای کفتار نر می باشد. مأخوذ از منتهی الارب.

ایلام در دوره‌ی قاجار به این علت که مقر تابستانی والی بود به پشتکوه معروف بوده‌است و در شهریور سال ۱۳۰۷ شمسی به ایلام تغییر نام یافته‌است. این شهر در سال۱۳۵۲ از استان پنجم به مرکزیت کرمانشاه جدا شد و تبدیل به استان شد.

  • تاریخچه ایلام

ایلام جزو مناطق باستانی محسوب می گردد که پیشینه آن به تاریخ اکاد، بابل، سومر و آشور پیوند خورده است. در زمان های گذشته بابلی‌ها قسمت مرتفع سرزمینی را که در شرق بابل قرار داشت، آلاستو یا آلام که به معنای کوهستان می باشد، می‌نامیده‌اند. این منطقه که شامل: خوزستان، لرستان، پشتکوه (ایلام فعلی) و کوههای بختیاری کنونی بوده است، سال های سال حکومت مقتدرانه ای داشته است. ایلام در سالهای اوج اقتدار خود از سمت مغرب به بابل و از سمت مشرق به اصفهان می‌رسیده است. به دلیل اهمیت ایلام در دوره‌های مختلف تاریخی، همیشه نبردهای مهمی در محدوده این سرزمین به وقوع می پیوست. هم چنین خط و نویسندگی در پنج ‌هزار سال پیش در ایلام به کار برده شده است. خط مردم این سرزمین در دوره عیلامی خط میخی بوده است که در بخش بزرگی از سرزمین ایلام رواج داشته است. از آن جا که ایلام، بین خوزستان، بین‌النهرین، لرستان و کرمانشاه قرار گرفته است، در دوره‌ی اشکانیان، جزو ماد بزرگ بود و عده ای معتقدند خرابه‌های شهر باستانی سیروان از آثار و شهرهای دوره اشکانی می باشد. در دوره ساسانی بخشی از سرزمین “پهله” یا “پهلو” شمرده می‌شده و تازیان آن را “جبال” می‌نامیده‌اند. از اوایل قرن چهارم تا اوایل قرن ششم خاندان حسنویه کُرد بر لرستان و ایلام حکومت می‌کردند و از سال۵۷۰ تا ۱۰۰۶ نیز اداره این منطقه توسط اتابکان لر انجام می شد. تا زمانی که شاه عباس یکم حکمران اتابکان لر را بر کنار و حکومت آن را به آن حسین خان داد. غلامرضا خان، آخرین حکمران این دودمان نیز در سال ۱۳۰۷ و از سوی رضا شاه به صورت تقریباً مسالمت آمیزی از حکومت برکنار شد.

  • زبان مردم ایلام

مردم ایلام با توجه به اینکه از اقوام مختلف هستند به زبان های کُردی فیلی، کُردی کرمانجی، لری، لکی و عربی صحبت می کنند. گویش کُردی ایلامی ها بسیار جذاب و دلنشین می باشد و همچون بسیاری دیگر از گویش ها دارای دستگاه واجی می باشد.

  • مذهب ایلام

سرزمین ایلام بواسطه همجواری با سرزمین های عراق و قرار گرفتن در معرض اولین حملات مسلمانان و پاره ای از تبلیغات و مروجین مذهب شعیه و همینطور شرایط مساعد دیگر از دیر باز خاستگاه مذهب شیعه اثنی عشری بوده و در حال حاضر بیش از 93/99 درصد جمعیت آنرا تشكیل می‌دهد.

  • جمعیت ایلام

جمعیت شهر ایلام برپایه‌ی سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ برابر با ۱۹۴٬۰۳۰ نفر می باشد.

  • موقعیت جغرافیایی ایلام

استان ایلام با مساحت ۶۷/۲۱۲۸۰۴ هکتار شامل ۶۲/۱۰ درصد مساحت استان بین ۳۳ درجه و ۲۱ دقیقه و ۳۰ ثانیه تا ۳۳ درجه و ۵۱ دقیقه و ۴۸ ثانیه عرض شمالی و ۴۵ درجه و ۴۱ دقیقه و ۰۷ ثانیه تا ۴۶ درجه و ۵۱ دقیقه و ۱۹ ثانیه طول شرقی در شمال غربی استان قرار گرفته است و با شهرستان‌های ایوان، سیروان، چرداول، دره شهر، مهران و کشور عراق همسایه می باشد. از شمال به کوه‌های شنه‌چیر، از شرق به کوه‌های شلم و از غرب به کوه قلاقیران و نهایتاً رشته کوه کبیرکوه در جنوب منتهی می‌شود.

  • آب و هوا ایلام

استان ایلام در حصاری از کوه‌ها و ارتفاعات جنگلی استقرار یافته که دارای آب و هوای معتدل کوهستانی با میانگین بارش سالیانه ۶۱۹/۵ میلیمتر و متوسط دمای مطلق آن بین ۱۳- تا ۴۲ درجه سانتیگراد در تغییر است و متوسط بارش سالانه آن نیز ۶۱۹ میلیمتر است. ماه دی و بهمن سردترین ماه های سال و تیر و مرداد گرمترین ماه های سال در ایلام هستند.

  • آداب و رسوم ایلام

یکی از سنت‌های مهم استان ایلام مراسم جشن شب یلدا می باشد. قبل از شروع جشن خانم‌ها در کنار هم جمع می‌شوند و شیرینی‌های محلی می‌پزند. شب جشن نیز همه در خانه‌های بزرگان فامیل جمع می‌شوند، به قصه‌ها گوش می‌کنند یا به بازی‌های محلی مانند پرقوچ (گل یا پوچ) و چیزان می‌پردازند.

یکی از عقاید رایج مردم منطقه این است که هرکس شب یلدا بخوابد، تا آخر سال همیشه خواب می‌ماند و از کار عقب می‌افتد.

  • کوه‌های معروف استان ایلام
  • مانشت
  • سیاه‌کوه
  • گچان
  • رودخانه‌های معروف استان ایلام
  • رودخانه گدارخوش
  • رودخانه تَلخاب
  • رودخانه قلا (قلعه)
  • جاذبه های تاریخی و گردشگری ایلام

قلعه والی از جمله جاذبه های تاریخی ایلام می باشد که توسط غلامرضا خان والی ساخته شد. معماری این بنا بسیار زیبا و دیدنیست.

  • نقش برجسته گل گل

آثار نقش برجسته گل گل ملکشاهی به جا مانده از حکومت آشوریان و برای حدود ۳۰۰۰ سال پیش است. این اثر تاریخی در روستای گل گل در 25 کیلومتری ایلام واقع شده است.

  • کاخ فلاحتی

کاخ فلاحتی یکی از آثار زیبای باستانی ایلام می باشد که از زمان قاجار به یادگار مانده است. این کاخ در سال 1390 به موزه کشاورزی استان ایلام تبدیل شد و در آن ابزارهای کشاورزی، سندهای زمین های کشاورزی و گیاهان دارویی به نمایش گذاشته شده است.

  • طاق شیرین و فرهاد

طاق شیرین و فرهاد از جمله جاهای دیدنی ایلام می باشد که چیزی که به آن جذابیت بخشیده داستان شکل گیری آن است. گفته می شود این طاق توسط فرهاد برای شیرین در یک نصف روز ساخته شده. جالب است بدانید برای ساخت آن از هیچ ملاتی استفاده نشده و تماما سنگ تراشیده شده است. این طاق در تنگ کوشک روستای چهل زرعی واقع شده است و جزو آثار ملی به ثبت رسیده است.

  • جاذبه‌های گردشگری و ديدنی استان ایلام
  1. تنگه رازیانه
  2. سنگ نوشته آشوری
  3. تالاب سیاب
  4. گورستان چنار
  5. دریاچه دوقلو
  6. غار خفاش
  7. کبیر کوه
  8. آتشکده موشکان
  9. طاق شیرین و فرهاد
  10. پل عصر ساسانی
  11. شهر باستانی ماداکتو
  12. کوه قلاقیران
  13. منطقه محافظت شده مانشت
  14. منطقه محافظت شده قلاجه
  15. پارک جنگلی چغا سبز
  16. منطقه تاریخی گم گم
  17. سد ایلام
  18. علی صالح
  19. امامزاده پیرحسین
  20. آتشکده سیاهگل

کوه‌ قلاقیران در استان ایلام

ایلام

عکسی از میدان شهر ایلام

ایلام

عکسی از نمای شهر ایلام

7 یک پینگ

  1. پینگ بک: پرفسور جعفر دارابی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  2. پینگ بک: محمدعلی شادمان - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  3. پینگ بک: ولی محمد امیدی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  4. پینگ بک: غلامرضاخان ارکوازی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  5. پینگ بک: مجتبی میرزاده - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  6. پینگ بک: عبدالجبار کاکایی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  7. پینگ بک: بهروز بوچانی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.