امروز برابر است با :2 اسفند 1402

استان آذربایجان غربی

استان آدربايجان غربی يكی از استان‌های قسمت غرب ايران ست و شهر اروميه مركز اين استان می باشد.

استان آدربايجان غربی يكی از استان‌های قسمت غرب ايران ست و شهر اروميه مركز اين استان می باشد.

آذربایجان غربی تنها استان هم مرز با کشور ترکیه است. در استان آذربایجان غربی علاوه بر زبان‌های ترکی آذربایجانی و کُردی (عمدتاً در منطقه‌ی مکریان) اقلیتی نیز به زبان‌های ارمنیو آرامی نو آشوری سخن می‌گویند. این استان یکی از مناطق کوهستانی کشور است و توپوگرافی متنوع و گسترده‌ای دارد. بر اساس ساختار طبیعی استان، اکوسیستم‌های ویژه‌ای از ترکیب گیاهان در سطوح مختلف پوشش گیاهی درسطوح مختلف توپوگرافی به وجود آمده‌است که اهم آنها به شکل جنگل‌ها و مراتع خودنمایی می‌کنند. این استان عمدتاً تحت تأثیر جریان هوای مرطوب اقیانوس اطلس و دریای مدیترانه‌است، ولی دربرخی از ماه‌های زمستان، توده هوای سردی از اطراف شمال، هوای مدیترانه‌ای آن را متأثر کرده و موجب کاهش قابل توجه دما می‌شود ترک‌های آذری و کُردها از گروه‌های عمده این استان به‌شمار می‌روند. کُردها در بخش‌های مرتفع غربی و جنوبی استان نشیمن دارند و متقابلاً ترک‌های آذری در دشت‌های پیرامون دریاچه ارومیه و بخشی نیز در دشت‌های شمال و جنوب شرقی استان، سکونت دارند. همچنین اقلیت‌های آشوری و ارامنه هم در استان مخصوصا در ارومیه ساکن هستند. شهر ارومیه که مرکز و بزرگ‌ترین شهر استان بشمار می‌آید، از دیرباز به عنوان شهری که در آن گروه‌های قومی، نژادی، زبانی و حتی مذهبی مختلف زندگی می‌کنند شناخته‌شده‌است. ساکنان شهر ارومیه را ترک‌های آذربایجانی و از کُردها، مسیحیان آشوری و ارامنه تشکیل می‌دهند. استان آذربایجان غربی دارای ۱۷ شهرستان، ۳۶ بخش، ۳۶ شهر، ۱۰۹ دهستان و ۳۷۲۸ آبادی می باشد.

شهرستان‌های استان آذربایجان غربی: ارومیه، سلماس، خوی، چالدران، چایپاره، ماکو، پلدشت، شوط، اشنویه، نقده، پیرانشهر، مهاباد، بوکان، میاندوآب، شاهین، دژ، تکاب، سردشت.

  • تاریخچه استان آذربایجان غربی

تاریخ باستانی آذربایجان با تاریخ قوم ماد درآمیخته‌است. قوم ماد پس از مهاجرت به ایران آرام آرام بخش‌های باختری ایران از جمله آذربایجان را تصرف کردند. هم‌زمان با این دوران دولت‌هایی در اطراف آذربایجان وجود داشت که از آن جمله می‌توان به دولت آشور در شمال میانرودان، دولت هیتی در آسیای صغیر، دولت اورارتو در بخش‌های شمال و شمال غرب، اقوام کادوسی در خاور و کاسیان در حوالی کوه‌های زاگرس اشاره نمود. در دوران جانشینان اسکندر مقدونی، آذربایجان به ماد کوچک معروف شد که آذربایجان را دربرداشت و ماد بزرگ که مشتمل بر شهرهای کهن همدان، اصفهان، ری و کرمانشاه بود. قابل ذکر می باشد که ماد کوچک نیز به برزخ مادی در بین یونانیان و رومیان معروف بود.

  • نام استان آذربایجان غربی

گروهی بر این باورند که نام آذربایجان گرفته شده از “آذرآبادگان” (آذربدگان نگهبان آتشین) و به معنی سرزمین آتش است. بزرگ‌ترین آتشکده‌های زرتشتی در این منطقه بوده‌است که آذرگشنسپ نامیده می‌شود که ویرانه‌های آن امروزه به نام تخت سلیمان در بخش لیلان شهرستان تکاب قابل دیدن است. گروهی دیگر ریشه نام گذاری آذربایجان را مربوط به وجود سرداری به نام آتورپات یا اتروپاد می‌دانند. اینان بر این باورند که که پس از چیره شدن اسکندر مقدونی به ایران، سردار آتورپات در آذربایجان ظهور کرد و از اشغال آن توسط یونانیان جلوگیری کرد. از آن به بعد این سرزمین به نام آتورپاتگان شناخته شد. حکومت جانشینان آتورپات در آذربایجان در زمان اشکانیان نیز ادامه یافت و این منطقه توانست کماکان استقلال درونی خود را در چهارچوب دولت اشکانی حفظ کند. سرانجام اردشیر بابکان بنیان‌گذار پادشاهی ساسانی بر حکمرانان محلی آذربایجان چیرگی یافت و آن را به صورت یک ایالت غیر موروثی اداره نمود.

  • زبان

در استان آذربایجان غربی علاوه بر زبان‌های ترکی آذربایجانی و کُردی (عمدتاً در منطقه‌ی مکریان) اقلیتی نیز به زبان‌های ارمنیو آرامی نو آشوری سخن می‌گویند.

  • دین و مذهب استان آذربایجان غربی

امروزه اکثریت مردم استان آذربایجان غربی، مسلمان و پیرو مذهب تسنن و تشیع می باشند.

  • جمعیت

جمعیت استان آذربایجان غربی طبق سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵، (۳٬۲۶۵٬۲۱۹ نفر) می باشد که ۴٫۰۸ درصد جمعیت کل کشور را در خود جای داده‌است و از این لحاظ هشتمین استان پرجمعیت کشور به‌شمار می‌آید.

  • موقعیت جغرافیایی استان آذربایجان غربی

استان آذربايجان غربی از سمت شرق با استان‌های آذربايجان شرقی و زنجان، از سمت جنوب با استان كردستان همجوار بوده و مرز داخلی دارد. آذربايجان غربی از سمت شرق و شمال شرقی با كشور‌های جمهوری آذربايجان و ارمنستان و از سمت غرب با كشور عراق و تركيه مرز مشترک داشته و همجوار می باشد.

  • آب و هوا استان آذربایجان غربی

به دليل موقعيت جغرافيايی و توپوگرافی استان آذربايجان غربی آب و هوای آن كوهستانی می باشد. از معتدل و مرطوب تا سرد و مرطوب است.

 

  • آثار تاریخی و گردشگری استان آذربایجان غربی

سه گنبد: این بنای تاریخی در جنوب شرقی ارومیه قرار دارد، برخی از مورخین عقیده دارند که این بنا به جای آتشکده‌ای از دوره ساسانی احداث شده است، ولی هیچ گونه سند معتبری مبنی بر صحت ادعای خود ندارند.

عمارت چهار برج ارومیه: ساختمان بزرگی است که به دستور رضا قلی خان بیگلربیگی(فرزند موسی خان)  بنا شده است.

خانه انصاری: این بنا مربوط به سیف الله خان انصاری بوده است و قدمت آن با توجه به کتیبه موجود به سالهای ۱۳۳۴-۱۳۳۰ هجری قمری می

رسد.

یخچال دو قوز پله: این بنا از آثار باقیمانده دوره قاجاریه است که تا قبل از گسترش شهر ارومیه اهالی نه تنها از یخ آن استفاده می‌کردند، بلکه جهت انجام مراسم چهار شنبه‌سوری نیز به کنار نهر می‌آمدند.ساختمان شهرداری: این بنا در حدود سال ۱۳۱۰ هجری شمسی توسط ملا اوستا که چیره دست ترین معمار زمان خود در شهر بوده ساخته شده.

قلعه روستای بردوک: قلعه مستحکمی از سنگ با تامین کلیه شرایط  دیده‌بانی در ۶ کیلومتری روستای بردوک بنا شده است.

قلعه اسماعیل آقا: برفراز کوهی در ۱۸ کیلومتری غرب ارومیه وحاشیه رودخانه نازلوچای قرار گرفته است. این قلعه در نیمه دوم قرن ۱۹ میلادی ساخته شده و بخشی از دیوارها ومحل دیده‌بانی آن هنوزهم پا بر جاست.

ساختمان شهربانی و ستاد لشکر: این دو ساختمان در ضلع شرقی میدان انقلاب ارومیه قرار دارند.

بخشی قلعه: این قلعه برفراز کوه مخروطی شکل ناقصی استوار است که در ۲ کیلومتری سمت جنوب غربی و نزدیک ساحل دریاچه ارومیه، مشرف به جلگه‌ای سبز و خرم واقع شده است.

قلعه دم دم: این قلعه در سال ۱۰۱۸ هجری قمری بر فراز کوهی به همین نام در ۱۸ کیلومتری جنوب غربی ارومیه ساخته شده است.

آتشکده تمر: آتشکده تمر مربوط به دوره سلاطین هخامنشی می‌باشد و احتمالاً در فاصله سال‌های ۵۳۰ تا ۵۵۰ قبل از میلاد ساخته شده است.

کاظم داشی: قلعه کاظم داشی در دهستان انزل شهرستان ارومیه ودر کنار روستای کورچین قلعه واقع شده است. بنا به نوشته مورخین اسلامی، هلاکو خان مغول اموال قیمتی وخزائن نفیس خودرا در این قلعه پنهان نموده بود. این قلعه در جنگ جهانی اول به مدت ۹ سال پناهگاه کاظم نامی از اهالی قوشچی و یاران وی بوده است.

تپه باستانی کردلو: تپه باستانی کردلو به استناد کاوش‌های باستان‌شناسی، محل زندگی انسان‌هایی بود که در هزاره چهارم تا اوایل قبل از میلاد در این نقطه می‌زیستند. این تپه در ۲۵ کیلومتری شرق ارومیه و در مجاورت روستای کردلو واقع شده‌است.

 

  • جاذبه های طبیعی و تفریحی استان آذربایجان غربی

چشمه معدنی هفتابه: چشمه معدنی هفتابه، در حدود ۵۰ کیلومتری جنوب غربی ارومیه در دهستان مرکور و یک کیلومتری شرق شرق دهکده هفتابه قرار دارد.

چشمه های معدنی زنبیل: چشمه زنبیل در ۳۶ کیلومتری شمال‌شرقی ارومیه، در شرق سپرغان و دریای دامنه شرقی کوه زنبیل در دهستان ناز لوچای واقع شده است.

چشمه قیزجه: این چشمه در ۲۷ کیلومتری جاده ارومیه – سلماس و ۷ کیلومتری بعد از کارخانه قند واقع شده است.

دریاچه ارومیه: دریاچه ارومیه در کتب پهلوی (چی چست) در شاهنامه (خنجست)، در نزهة قلو ب (دریای شور) و در آثار به جای مانده از آشوری‌ها ومادها- ریما- (دریای افول خورشید) خوانده و نوشته شده است. این دریاچه در دوره اتوسن تشکیل شده و وسعت آن در زمان کم آبی ۴۰۰۰ و در مواقع پر آبی ۶۰۰۰ کیلومتر مربع می‌باشد.

منطقه حفاظت شده پارک ملی ارومیه: این منطقه کل دریاچه ارومیه و سواحل و جزایر آن را در بر می‌گیرد. این منطقه که تا سال ۱۳۵۴ به عنوان شکارگاه مورد استفاده قرار می‌گرفت، به عنوان یکی از مهمترین زیستگاه‌های حیات وحش به ثبت رسید و مورد حفاظت قرار گرفت.

جزیره اشک: این جزیره در قسمت جنوبی کبودان، در ۴۰ کیلومتری بندر گلمانخانه قرار دارد و وسعت آن معادل ۲۱۱۵ هکتار است.

جزیره کبودان : یکی از بزرگترین جزایر دریاچه ارومیه جزیره کبوران است که یک چشمه و یک قنات کوچک دارد.

جزایر اسپیر: این جزیره در غرب کبودان و در۲۷ کیلومتری بندر گلمانخانه واقع است و ۱۱۵۱ هکتار وسعت دارد.

 

  • اماکن زیارتی و مذهبی استان آذربایجان غربی

مسجد جامع: مسجد جامع ارومیه یکی از آثار کهن و قدیمی شهر ارومیه است. این مسجد وسط بازار قدیمی شهر قرار دارد و جزء اصلی بافت قدیمی به حساب می‌آید.

مسجد مناره: مسجد مناره، بنایی است با مناره بلند که در دوره قاجاریه و توسط دو تن به نام حاج علی یارخان و حاج یدالله امیر نظمی افشار ساخته شده است.

مسجد سردار ارومیه: مسجد سردار یا ساعتلو در خیابان امام ودرامتداد راستاته غلام خان که قسمت مهمی از بافت قدیمی شهر ارومیه را شامل می‌شود، واقع است. این مسجد در عهد قاجاریه توسط عبدالصمدخان پدر آقا خان، جد اعظم عظیم السلطنه سردار ساخته شده است.

مقبره امامزاده برکشلو ارومیه: بنا به روایتی این مقبره مدفن دو برادر از امامزادگان به نامهای ابراهیم و محمد است که چهار پشت آنها به حضرت امام زین العابدین(ع) می‌رسد. قدمت تاریخی این مقبره از دوره زندیه یا اوایل دوره قاجاریه است.

مقابر روستای تمتان: روستای تمتان در ۲۰ کیلومتری ارومیه- سرو واقع شده است، در مجاورت آثار تاریخی با ارزشی مانند غار تمتان، استحکامات نظامی و مقابر دوره اورارتو و بقایای دیواره‌های یک قلعه اربابی قرار دارد. مقابر کشف شده شامل سه مقبره معمور و دو مقبره مخروبه دوره صفوی است.

امامزاده دیزج تکیه ارومیه: در دهکده دیزج‌ تکیه از بخش باراندوز چای، قبری که روی آن ساختمان متوسطی بنا شده است و آن را امامزاده می‌خوانند، وجود دارد. این قبر زیارتگاه اهالی روستاهای اطراف و اهالی شهرستان ارومیه است.

مقبره صخره ای سنگی: در ۷ کیلومتری غرب جاده آسفالته ماکو- بازرگان و در مجاورت روستایی به نام فرهاد، مقبره معروف فرهاد واقع شده است. قدمت این بنا به ۷۰۰ سال قبل از میلاد مسیح می‌رسد.

کلیسای مارقویا: کلیسای مارقویا در روستای بالولان در ۶۰ کیلومتری غرب شهرستان ارومیه واقع شده و بنای آن مربوط به قرن هفتم میلادی است و یکی از قدیمی ترین ابنیه‌های مذهبی کلیسای شرق آشوری است.

کلیسای مارقوریاقوس: کلیسای مارقوریاقوس در حومه شهر ارومیه قرار دارد و بر دامنه کوه کم ارتفاعی به همین نام واقع است. بنای کلیسا را با توجه به فرم ساده و شیوه معماری آن به دوره ساسانی نسبت می دهند.

کلیسای سیر: قدمت کلیسای سیر به ۱۷۰۰ سال پیش باز می گردد. مصالح عمده به کار رفته در این بنا سنگ لاشه بوده و ارتفاع آن به هفت متر می رسد.

کلیسای ننه مریم: کلیسای ننه مریم که به نام کلیسای شرق آشوری نیز خوانده می شود، به استناد منابع قدیمی کلیسایی، این کلیسا در گذشته وپیش از مسیحیت آتشکده بوده و یکی از پرستشگاه های زرتشتیان به شمار می‌آمد.

استان آذربایجان غربی

عکسی از دورنمای تخت سلیمان در استان آذربایجان غربی

آذربایجان غربی

عکسی از جنگل های ارسباران در آذربایجان غربی

استان آذربایجان غربی

عکسی از تفرجگاه پردانان پيرانشهر در استان آذربایجان غربی

11 یک پینگ

  1. پینگ بک: بوکان - بانه تی وی

  2. پینگ بک: سردشت - بانه تی وی

  3. پینگ بک: مهاباد - بانه تی وی

  4. پینگ بک: پیرانشهر - بانه تی وی

  5. پینگ بک: اشنویه - بانه تی وی

  6. پینگ بک: محمد اوراز - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  7. پینگ بک: بهاالدین عزیزی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  8. پینگ بک: عثمان رحمان‌زاده - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  9. پینگ بک: محمد قاضی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  10. پینگ بک: گیو موکریانی - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

  11. پینگ بک: خسرو سینا - دانشنامه اینترنتی بانه تی وی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.